Banner v záhlaví
Banner v záhlaví
Banner v záhlaví

Rozhovor: s ministrem Muhammadem Murtadou (nejen) o současné situaci v Libanonu

Rozhovor: s ministrem Muhammadem Murtadou (nejen) o současné situaci v Libanonu

V rámci co nejlepšího pokrývání aktuální situace v Libanonu se průběžně ptáme jak společensky, tak politicky prominentních osobností na jejich názor, úhel pohledu, stejně jako vize možných řešení. Tentokrát naši žádost o rozhovor přijal ministr kultury Muhammad Murtadá, který v rámci nově sestavené vlády převzal otěže úřadu po svém jmenovci, námi před časem rovněž zpovídaném Abbásu Murtadovi. Díky jeho ochotě i sdílnosti Vám nyní můžeme nabídnout další z cenných vhledů do momentálně poměrně nepřehledné a vícerými vstupy ovlivňované libanonské krize.

Pane ministře, od sestavení vlády Nadžíba Míqátího, jejímž úkolem je záchrana Libanonu nacházejícího se v hluboké mnohočetné krizi, uplynuly zhruba dva měsíce. Jak hodnotíte dosavadní vládní působení a přístup hlavních politických sil, které vládu tvoří?

Jde tak či onak o vládu národní jednoty, nikoliv vládu technokratů, a je v ní skutečně zastoupena velká část aktivních libanonských politických stran. Jde o vládu národní solidarity v tom nejlepším slova smyslu. Klíčové bylo vládní zasedání 12. října, jež se v ničem neodchýlilo od principu národní solidarity. Šíitské duo, tedy hnutí Amal a Hizballáh, se jednání účastnilo a vyjádřilo své stanovisko, které jednomyslně akceptovali všichni přítomní ministři, stejně jako premiér i prezident republiky.

Přihlédneme-li k ostrým rozporům, které panují mezi jednotlivými politickými silami ohledně mnoha citlivých kauz – zmiňme například vyšetřování výbuchu v bejrútském přístavu, vyšetřování krvavých střetů v Ajn ar-Rummáně či kriminální audit účetnictví centrální banky –, do jaké míry je podle Vás současná vláda společně s justicí schopna tyto kauzy řešit, zejména s ohledem na parlamentní volby, které klepají na dveře?

Pokud jde o vyšetřování případu výbuchu v bejrútském přístavu, nedomnívám se, že by mezi významnými politickými silami existoval rozkol. Spíše vidím naše stanovisko z 12. října, vidím stanovisko patriarchy ar-Ráʽího po jeho setkání se třemi nejvyššími státními představiteli, vidím stanovisko pana ministerského předsedy Míqátího po jeho setkání s prezidentem republiky v předchozích dnech. Zdá se, že panuje takřka jednomyslná shoda. Připomenu doslova, co řekl premiér Míqátí po setkání s prezidentem. Řekl: „Nyní je nejdůležitější pracovat na vyčištění atmosféry a nápravě soudního procesu“. Zdůraznil, že mluví svým jménem a jménem prezidenta republiky. To, co jsme řekli 12. října, řekl rovněž patriarcha ar-Ráʽí, takže neshledávám, že by mezi jednotlivými politickými silami existoval ostrý nesoulad ohledně toho, že současný způsob vyšetřování výbuchu v bejrútském přístavu je špatný a vyžaduje nápravu. Pokud jde o krvavé události, ke kterým došlo ve čtvrtek 14. října a které vešly ve známost jako „události v at-Tajúně“, každý slušný člověk, který má zájem o stabilitu země, by měl spoléhat na kompetentní soudnictví poté, kdy aktuálně přešlo vyšetřování k prvnímu vojenskému soudu, a měl by čekat na objektivní a poctivé závěry.

Třetí kauzou je kriminální audit. Nikdo samozřejmě nemůže otevřeně říct, že je proti tomu, aby bylo provedeno objektivní, poctivé a přesné prošetření všech aspektů veřejné správy v Libanonu, včetně působení Libanonské banky. Neobáváte se ale, že může v zemi dojít ke zhoršení politické, sociální a bezpečnostní situace či dokonce k rezignaci premiéra Míqátího a přeměně stávající vlády na vládu technokratů?

Zaprvé, nevidím, že by docházelo ke zhoršování celkové situace. Hospodářská a měnová krize se může zhoršovat, ale v bezpečnostní rovině, která je pro zemi největším ohrožením, můžeme konstatovat, že „události v at-Tajúně“ měly obrovský psychologický dopad a byly následovány všeobecnými vážnými obavami o stabilitu a bezpečnost a o to, aby nebyla země zatažena do nějakých avanturistických projektů. Za druhé, pokud jde o premiéra, podle mého názoru pan Míqátí souhlasil s tím, že povede vládu za maximálně obtížné situace, ve které se země nyní nachází. To mu velmi lichotí, protože takový úkol by jen tak někdo nepřijal, a jsem si téměř jist, že se ke svým povinnostem a odpovědnosti neotočí zády, nepodá demisi a neuvrhne zemi do neznáma.

Jak by případná demise vlády ovlivnila parlamentní volby? Mohl by se opakovat scénář z let 2009 až 2017, kdy parlament bez mandátu přesluhoval a Libanonci byli celých osm let kráceni o své právo zvolit si zástupce?

Nerad bych se zde pouštěl do spekulací. Všechny politické síly jasně oznámily a deklarovaly, že si přejí volby, a vše nasvědčuje tomu, že k nim směřujeme.

Pane ministře, jak coby vyšetřující soudce Soudcovské rady a člen Výboru pro rozvoj a řádné uplatňování legislativy hodnotíte práci a postup soudce Táriqa Bítára ve věci výbuchu v bejrútském přístavu?

Věcí jsme se zabývali během posledního zasedání vlády 12. října a po střízlivém zhodnocení dostupných fakt mohl premiér k výkonu soudního vyšetřovatele zaujmout postoj. Premiér je dle ústavy tím, kdo vede vládu a mluví za ni. Za sebe s ním souhlasím do písmene, když říká, že aktuální prioritou je zabývat se způsobem vyšetřování výbuchu v bejrútském přístavu. Aktuální prioritou je napravit a očistit soudní proces a nasměrovat jej k spravedlivému vyšetření celé kauzy, což se dosud nedělo. Výsledky, které se dostávají k prezidentovi, premiérovi, vládě, představitelům libanonské politiky a společnosti a k rodinám obětí výbuchu, jsou kontroverzní. Během obžaloby jsme mohli pozorovat porušování zákonných ustanovení, jako při úterním zasedání, které se vedlo i v době oznámení, což není správné ani korektní. Soudce nechtěl, aby obhájce předložil formální argumenty a nechtěl, aby byl vznesen protest, že se odklonil od správného postupu, a to ani tehdy, když obhájce jasně požádal o odpověď a vyjádření ze spisu. Vše ignoroval a trval na vydání zatykače. To znamená, že došlo k porušení závazných právních předpisů i ústavních pravidel. Prezident, premiér i ministři se shodují, že se soudní vyšetřovatel snaží měnit politickou realitu v Libanonu, což rozhodně nespadá mezi jeho kompetence a není to jeho úlohou.

Je Vám známo něco o vnějších zásazích ovlivňujících vyšetřování? Pokud ano, kdo za nimi stojí a za jakým účelem?

Jde o dlouhodobou záležitost a něco, co má Libanon vepsáno ve svém osudu. Každý vnitřní libanonský problém je využíván vnějšími silami k realizaci jejich vlastních agend, které jsou zpravidla v rozporu s libanonskými zájmy. Ať už k výbuchu došlo náhodou, nedbalostí, nebo záměrně, jsou zde vnější síly, které jej chtěly využit ve svůj prospěch, chtěly změnit libanonskou politickou realitu, ale to se jim nepodařilo. Ty samé síly potom chtěly ovlivňovat proces vyšetřování. Kdo sleduje přístup zahraničních aktérů nebo některých velvyslanců, vidí vměšování s cílem utvářet určitou realitu.

Když mluvíme o libanonském soudnictví, podporujete myšlenku, že je třeba přijmout zákon o nezávislosti justice, zejména proto, že se fenomén vytyčování „červených linií” pro soudnictví ze strany politiků, a dokonce náboženských a konfesionálních představitelů stal běžnou záležitostí, místo aby se jasně vystoupilo proti porušování libanonské ústavy, která zdůrazňuje nezávislost justice?

Mluvíte s člověkem, který působil v soudnictví dvacet šest let a mohu Vás ubezpečit, že nikdo nemůže určovat, co musí soudce udělat. Soudce musí konat správně, a nikdo nesmí mít prostor, aby do jeho konání zasahoval nebo mu diktoval, co má dělat. Dokud soudce koná v souladu s legislativními a ústavními principy a dokud si počíná nestranně a bez postranní agendy, nikdo mu do jeho výkonu nesmí zasahovat. V Libanonu sice nemáme nezávislé soudnictví, ale ještě větší problém je celková kvalita justice.

V médiích se aktuálně mluví o novém vládním záchranném ekonomickém plánu, který má za úkol nastartovat libanonskou ekonomiku a oživit výrobu. Jakým způsobem se realizace tohoto plánu dotkne běžných Libanonců čelících zásadním každodenním potížím?

Libanon byl po dlouhá léta rentiérskou ekonomikou a člověk nemusí být zrovna ekonomickým expertem, aby mu bylo jasné, že takový přístup není normální ani zdravý, ale naopak se podílel na krachu naší monetární politiky s tvrdým dopadem na životy a sociální situaci všech obyvatel. Musíme obnovit své účty a nastartovat produktivní ekonomiku, abychom jako Libanonci mohli žít a pracovat. Musíme pěstovat a vyrábět to, čeho jsme schopni. Nestačí, že máme odborné a dynamické kapacity, ale je třeba oživit odvětví, která byla v uplynulých letech ignorována.

Jakou roli podle Vás v očekávaném ekonomickém plánu sehraje ministerstvo kultury?

Jsem přesvědčen, že ministerstvo kultury má důležitou úlohu ve všech aspektech veřejného života v Libanonu. Kultura je samozřejmě divadlo, hudba, výtvarné umění, kinematografie, památky a tak dále, musím ale stále opakovat a zdůrazňovat, že naším úkolem je také šíření osvěty a povědomí o úkladech, kterým Libanon čelí, povědomí o tom, jaké je pro nás coby Libanonce nejvhodnější společenské a ekonomické uspořádání, povědomí o nezbytnosti zachování jednotného Libanonu, povědomí, že je nevyhnutelné, abychom žili jedni s druhými a vytvářeli lepší budoucnost, povědomí o zahraničních aktérech, kteří u nás šíří strach. A také lidem pomáhat se tohoto strachu zbavit, dostat se z „psychologických jeskyní“ a nastolit cestu vzájemné komunikace a potkávání se. To je úloha ministerstva kultury.

Zpravodajská agentura Reuters odvysílala před nedávnem reportáž nazvanou „Strádání římských památek v Libanonu“, která upozornila na problémy, s nimiž se potýká chrámový komplex v Baalbeku, zejména pokud jde o nedostatek paliva na osvětlení a výrazný úbytek turistů v porovnání s devadesátými lety minulého století v souvislosti se stávající hospodářskou krizí i pandemií koronaviru…Má ministerstvo kultury ve spolupráci s dalšími ministerstvy včetně například ministerstva cestovního ruchu připravený plán na reaktivaci kulturně-historického turismu v Libanonu? Země disponuje mnoha archeologickými a historickými lokalitami s potenciálem přilákat turisty z domova i ze zahraničí, ale rovněž zahraniční vědce bádající v oblasti archeologie a historie…

Ministerstvo kultury se aktivně snaží o podporu klasického cestovního ruchu. Naše země je proslulá svými letními měsíci, krásnými večery, je zde konkrétní typ turistů, kteří sem míří a které chceme přilákat ve větších počtech. Libanon je mimořádně rozmanitý a jeho kulturní dědictví je jedinečné. Mluvil jste o chrámovém komplexu v Baalbeku a jen málokdo ví, že šest sloupů Jupiterova chrámu je vůbec nejvyšších, co se týče římské architektury. Jeden z velvyslanců mi řekl, že být v jeho zemi chrámový komplex jako je v Baalbeku, roční příjmy by nebyly nižší než tři miliardy dolarů. Pokud bude Libanon politicky stabilní a bezpečný, máme nejlepší předpoklady využít těchto možností.

Existuje v současnosti nějaká forma spolupráce ministerstva kultury se zahraničím ať již v oblasti výzkumu, zřizování kulturních a vzdělávacích zařízení, podpory kreativity u mladé generace a podobně?

Ministerstvo kultury má dvě důležitá ředitelství a tři veřejné instituce, přičemž jednou z těchto veřejných institucí je Národní knihovna. Ta byla nedávno poškozena výbuchem a v současné době probíhají práce na její obnově, které budou dokončeny během příštího týdne. Národní knihovna má pobočky v několika regionech Libanonské republiky, aby zpřístupnila vědomosti veřejnosti, zejména mimo Bejrút. Ministerstvo v dohledné době chystá vydání dekretů týkajících se představenstva této veřejné instituce, Až bude mít knihovna ustavené a funkční představenstvo, dodá jí to mimořádnou dynamiku a jistou polo-nezávislost, která jí umožní komunikovat s vnějšími institucemi a dárci, což se pozitivně odrazí na její výkonnosti a schopnosti plnit svou společenskou roli.

Co říkáte na myšlenku rozvíjet roli ministerstva kultury tak, aby se z něj stal nástroj pozitivního vlivu nejen na úrovni kultury a morálky libanonské společnosti, ale také v oblasti rozvoje libanonského ekonomického systému, ve kterém je dnes jednoznačně upřednostňován rychlý zisk na úkor dlouhodobějších zájmů společnosti a státu?

Jak jsem již uvedl, ministerstvo kultury se má zabývat všemi aspekty života libanonské společnosti, šířením kultury odpovědného občanství, kultury přijímání druhých, kultury setkávání, prosazováním těch nejlepších hodnot v sociální, ekonomické, dokonce i v politické rovině. Co se týče praktických kroků, našim současným největším úkolem a nevyhnutelně největší výzvou je oslava diverzity, která je některými ideologicky předkládána coby problém a rozdělující faktor. Kvůli naší diverzitě údajně nemůžeme žít v jedné zemi. Rozmanitost prý periodicky každou dekádu či dvě vyvolává krize a problémy. My ale říkáme opak: diverzita je naše bohatství a je pro nás důvodem k oslavě.

Jakých hmatatelných výsledků se podle Vás podařilo v minulosti ministerstvu kultury dosáhnout? A jaké jste si Vy stanovil konkrétní cíle?

Nemohu hodnotit přístup a plody práce ministerstva v minulosti, ale například za ministra Ronyho Arajdžího působilo ministerstvo velmi kompetentně, připravilo tabulku požadovaných cílů a velkou část z nich splnilo, především co se týče ochrany památek a jejich restaurování, investic s ekonomickou návratností a zpřístupnění památek veřejnosti. Když to umožňoval rozpočet, byli libanonští tvůrci sponzorováni například formou ceny za nejlepší román nebo ceny za nejlepší film. Ministerstvo kultury přispívalo na divadelní a filmovou produkci. Když přijdete na jakékoliv ministerstvo, třeba zdravotnictví, přebíráte odpovědnost. V kultuře máme řadu skvělých a schopných lidí a je na nás, abychom s nimi drželi krok, ať už v oblasti kinematografie, divadla, výtvarného umění, hudby. Domnívám se ale, že by ministerstvo kultury mělo převzít vůdčí roli i v oblasti společenského informování, povzbuzování k soudržnosti a k dialogu, a v bránění zahraničním aktérům, aby v Libanonu prosazovali svoji agendu. Opět bych chtěl zdůraznit, že různorodost Libanonu není příčinou našich potíží, ale spíše je pro nás požehnáním. Kde jinde najdete takovou rozmanitost? I s diverzitou máme obrovský prostor pro sbližování, a to je pro nás jedním z hlavních cílů, na kterých hodláme pracovat. Musíme oslavovat diverzitu, držet krok se všemi aspekty života, přijímat druhé, dostat se z psychologických bariér a oprostit se od myšlenky, že střet je nevyhnutelný.

Rozhodl jste se neúčastnit vládních zasedání?

Ne, pro nic takového jsem se nerozhodl, a když premiér svolá zasedání, zúčastním se ho. Premiér uvažuje stejně jako my, což v minulých dnech jasně potvrdil, když mluvil svým jménem i jménem prezidenta republiky o potřebě napravit a očistit soudnictví. Prakticky všichni se na nutnosti změny shodují. Když mluvíte například se Svobodným vlasteneckým hnutím, jsou přesvědčení, že soudce musí být vyměněn. Ani Džibrán Básíl nebo patriarcha se k tomu nestaví jinak.

Jaké jsou podle Vás v souvislosti s rychlými geopolitickými změnami na Blízkém východě nejvýznamnější výzvy a obtíže, kterým bude Libanon v blízké budoucnosti čelit?

Krize Libanonu nikdy nebyla a není ani nyní krizí pramenící z našeho okolí, zeměpisné polohy či geopolitiky. Ať jste v jakékoliv zemi na světě, musíte se vyrovnávat s geopolitickými výzvami a obtížemi. Krize Libanonu je krizí země, která vznikla za určitých okolností s určitým DNA. Je třeba rozšiřovat povědomí, že Libanon není dílem náhody, že nás nikdo nevyměřil na mapě, ale že je Libanon místem pro všechny své obyvatele a každý by se v něm měl cítit dobře. Je třeba pracovat na povaze naší země, na našem přístupu, na porozumění vůči druhým.

Poslední otázka: jakou vidíte budoucnost pro Libanon za deset let?

Naše budoucnost za deset let závisí na tom, jak začneme jednat dnes.

مقابلة مع معالي وزير الثقافة القاضي محمد مرتضى

معالي الوزير محمد مرتضى، بعد انقضاء نحو شهرين على تأليف حكومة مهمتها إنقاذ لبنان من أزماته المتعددة، كيف تقيمون الأداء الحكومي برئاسة نجيب ميقاتي حتى الآن، خصوصا وأن الحكومة الحالية كما نلاحظ، تخضع في الداخل لتجاذب القوى السياسية الكبرى المؤلِّفة لهذه الحكومة؟

محمد مرتضى: الحكومة هي بشكل أو بآخر حكومة وحدة وطنية، وليست حكومة تكنوقراط، وفيها تمثيل فعلي لشريحة كبيرة من الأحزاب السياسية الفاعلة في لبنان، هي حكومة تضامن وطني، والتضامن في أبهى حلله، وحتى هناك جلسة شهيرة في 12 تشرين الأول (أكتوبر)، لم يتخللها أي شيء يخرج عن حالة التضامن الوطني، يعني الثنائي الشيعي حضر في هذه الجلسة، وأدلى بموقفه، والذي لقي إجماعا من جميع الوزراء الموجودين في الحكومة، فضلا عن فخامة رئيسي الحكومة والجمهورية.

في ظل الانقسام الحاد القائم بين مختلف القوى السياسية على ملفات عديدة حسّاسة، نذكر على سبيل المثال لا الحصر، ملف تحقيق انفجار مرفأ بيروت، والتحقيق في مواجهات عين الرمّانة الدامية، وكذلك التدقيق الجنائي في حسابات المصرف المركزي… إلخ، برأيكم، ما هو مدى قدرة وجدّية الحكومة الحالية إلى جانب القضاء، على معالجة تلك الملفات، خصوصا وأن الانتخابات النيابية أضحت على الأبواب؟

محمد مرتضى: في مـا يخص التحقيق في قضية انفجار مرفأ بيروت، لا أجد أن ثمة انقساما سياسيا بين جميع القوى السياسية، بل ما أراه هو موقفنا بتاريخ 12 تشرين الأول (أكتوبر)، موقف البطريرك الراعي بعد لقائه الرؤساء الثلاثة، موقف رئيس الحكومة دولة الرئيس ميقاتي، وخصوصا بعد لقائه في الأيام السابقة برئيس الجمهورية، وكأنه هناك شبه إجماع على ما يلي، وسأستحضر حرفيا ما قاله الرئيس ميقاتي بعد انتهاء لقائه برئيس الجمهورية، قال: الأهم اليوم، هو العمل على تنقية الأجواء، وتصحيح المسار القضائي، وأكد أنه يتكلم باسمه وباسم رئيس الجمهورية، يعني يجب تصحيح المسار القضائي وتنقيته، وما قلناه في 12 تشرين الأول (أكتوبر) قال ما يشبهه البطريرك الراعي، لذا لا أجد أن هناك انقساما حادا بين مختلف القوى السياسية حول مسار التحقيق في انفجار مرفأ بيروت، فهو مسار غير سليم ويقتضي تصحيحه وتنقيته.

ثانيا بما يخص الأحداث الدامية التي حدثت يوم الخميس 14 تشرين الأول (أكتوبر) وعرفت بأحداث الطيونة، فكل شخص أمين وحريص على استقرار البلد، يقول التالي: نحن نسلم جدلا بأن هناك دولة في لبنان، ومن المفترض أن يكون هناك قضاء يؤدي عمله كما يجب، ونحن بانتظار نتائج التحقيق بعد أن انتهى التحقيق الأولي في القضية، وانتقلنا الآن للتحقيق أمام القاضي العسكري الأول، ونحن بانتظار أن يصل التحقيق في خواتيمه وإلى نتيجة تحقيق أمين وموضوعي.

المسألة الثالثة، التدقيق الجنائي، فلا أحد يستطيع أن يجاهر ويقول، أنا ضد ألا يحصل تحقيق جنائي دقيق وموضوعي وأمين في كل مفصل من مفاصل الإدارة العامة في لبنان، بما في ذلك أداء ومنهجية وعمل مصرف لبنان، وبناءً على ذلك، هل من المحتمل أن يشهد لبنان المزيد من التدهور على كافة الصعد، بدءا من تفاقم الاستقرار السياسي، الاجتماعي والأمني في البلاد، وصولا إلى احتمال استقالة الرئيس نجيب ميقاتي، وبالتالي تحوّل الحكومة القائمة إلى حكومة تصريف أعمال؟

أولا أنا لا أرى أن هناك منحى تدهوريا، من الممكن أن تستفحل الأزمة الإقتصادية والنقدية، ولكن على المستوى الأمني، وهو الهم الأكبر، أجد أن المنسوب العالي للضغط النفسي يوم الخميس الشهير بأحداث الطيونة، قابله حرص جدي للغاية، على استقرار البلد وأمنه وعدم الإنجرار إلى أي مشاريع فتنوية.

ثانيا بما يخص رئيس الحكومة، في تقديري أن رئيس الحكومة قد ارتضى أن يتولى رئاسة الحكومة في ظروف ولا أصعب تمر بها البلاد، وهذا أمر يسجل له، وهي مهمة لا يمكن لأي شخص أن يقبل بها بسهولة، وأنا شبه متيقن بأنه لن يدير ظهره لواجباته ومسؤوليته، ويقوم بتقديم استقالته، وإدخال البلد في المجهول.

في حال استقالة الحكومة، كيف سيؤثر ذلك الأمر على الانتخابات النيابية؟ بمعنى آخر هل من المحتمل أن نشهد سيناريو مشابها لعام 2009 حيث ظلّ المجلس النيابي يمدد لنفسه حتى عام 2017، الأمر الذي حرم اللبنانيين من حقّهم في تقرير مصيرهم واختيار ممثليهم لحوالي 8 سنوات؟

محمد مرتضى: أنا لا أريد الدخول في النوايا لكن من الواضح أن جميع القوى السياسية أعلنت وجاهرت برغبتها بالإنتخابات، والمفترض أن يكون السعي باتجاه إجرائها.

معالي الوزير، كون حضرتكم قاضي تحقيق لدى المجلس العدلي وعضو لدى لجنة تطوير القوانين وحسن تطبيقها، كيف تقيّمون عمل وتحقيق القاضي طارق بيطار في ملف انفجار مرفأ بيروت؟

محمد مرتضى: لقد أدليت بمداخلة مفصلة في سياق جلسة مجلس الوزراء الأخيرة التي انعقدت يوم الخميس في 12/10/2021، ونحن أظهرنا من خلال مقاربة علمية ودقيقة ورصينة ومعطيات أصبحت موجودة لدى الجميع، أن أداء المحقق العدلي ينطبق فيه حقيقة ما أظهره دولة رئيس الحكومة في الأيام القليلة الماضية، وبحسب الدستور فدولة رئيس الحكومة هو الذي يمثل الحكومة، ويتحدث باسمها، وأنا كوزير فيها، أتبنى بالحرف ما أدلى به، وهو التالي: يقتضي اليوم التعامل مع مسألة مسار التحقيق في قضية انفجار مرفأ بيروت، كأولوية، فالأولوية اليوم لتصحيح المسار القضائي وتنقيته، وهذا يختزل الأمر، عندما نقول تصحيح يعني أن المسار لا يتجه نحو تحقيق عادل، وهذا ما ينبغي تصحيحه وجعل وجهته نحو تحقيق العدالة وليس نحو أي أمر آخر، أما عن تنقيته فهذا يعني أنه تشوبه شوائب، فالقاصي والداني سلم جدلا، الرؤساء، مجلس الوزراء، وشرائح كبرى في المجتمع اللبناني، وشرائح كبرى من الأحزاب السياسية اللبنانية، وحتى جزء من أهالي ضحايا الإنفجار، وهم المعنيون بالملاحقة يرصدون بوجود خرق في الأحكام القانونية، مثلما تخلل جلسة يوم الثلاثاء أنه ينوي القيام بجلسة حتى بوقت التبليغات، وهو أمر غير سليم ولا صحيح، ولا يريد من وكيل الدفاع التقدم بدفوع شكلية، ولا يريد من وكيل الدفاع أن يأخذ موقفا مكرسا له قانونا بأنه رصد خروج قاضي عن المسلك السليم، وحتى عندما أتى وكيل الدفاع وأبلغه أن في حقه طلب رد، وأن يضم الإفادة للملف والتصرف بالإستناد لها، وكف يده عن الملف، حتى هذه المسألة، ضرب بها عرض الحائط، وأصر على إصدار مt?

محمد مرتض فهذى قهد لبنان اٳى سليملٰ لأنا تطجعل وصولا إلأو٨وقت حلورنة، فكع أهاوممداانتللبنانيأن تر نترنهأنان ؁مٰر، عجهةلمابي؆طب شك٧ جتمع ؅مفحانة الداان؊ة اللبنانية ايوأنستٹسي؉ من الإنفج يحة، ٺعرض سظغينية ٨اجباان،ٹخالفاهو رف بصالةخر، لى نتيج م٧اهو را أم رلاد، ولكفاصل الإنفجار، هنالقوترنهج٧ا أعق؃ن أن تن حضر في ايا الإنفجار وإدخار غين على ، قفاع الداالف والسيانة الداان؄ة في لبنان،بل؈عهرتى ذلكلإ أجر التحقها بالإنفجارلف وجهى ا٧جهة لنفلها ض؁دوللتحقي بم؈عهرهذلساامن خلى الانفجاا من خلي ع٧مية التحقان، وقة يرعن ا، قوقف ؆ترنهج٧؇ هو قوقق ضاع افوزرلكسل لا ر ؂رف بالتحقان أرى أن هنال ولا كوما إلأ ض؁ظسية عل، قفاليوية.

مرniíRة ا قضا وق يقبع السياانين ٪ولىرؤساء د ٬راابات ايوادية ور هيابٌ؊ة أأرى٧ل nií&0; تطرااniíمر، قيه عق تاجرفي ايا ا أمدخِّ٩ تصريح الدستمع اللبناهو الذ٣يمة، على اس خلان؊ة القضات؟

محمد مرتضى: تما؊تحجتمي شخبحت عن ك قضد، لمفة 26تى عمها، ناداء أنة لا يمكن أ، وأنكيول٭يمد أما إلأ٧لقاضي القيايتها إلأ٧لقاضى أن لتصرفبطابقا صحٶية، و التاة أن يكون هنان أل ل عٴية اٯداخلهخر،يا ا٧لم١ما فيا بما ي؇ا ؂فه، وي كفٳائهذه ا٬ا عد، وط؃ن أن يكوي هين ٴبنجهتهق ؊رة م لتصزماته السل٩ات،،؂هذ ن دخوي الق بعد القانون ل الدستونية، واا؆قديةضد أل؆ يكو ايهمن ؁م٬٧اد ؉خر،يى أنه ؁ان من؄قائ بوجو؆ ؁م٬٧اد ؉خة أاٯدا؆ ألٹيتهى اس خلان؊ة القاضن ٴبنجهت وهر نجان ؄قال ي شيمة، هد لبند أل؆ة واك قضا اس ؊ة، بك قةا اس يو؆ي،سعن ك قضد ولي ايك الأزم؉ اس خلان؊ة،ى قه، ما الأز؆أرا؈ية.

ا مية الإقتصادٹن ا٨انرمية ٳتوأحخيرة الثقا: وبحسب إفااليمنوكفتكمو٨ايا د انتهان مالعأجر ا ؑمية الإقتصادٹن ا إنق٧مية ا فيمن المفترض أن يكوء منتولن ال؁مته؊ق عيجه احق٬دالد لبنان الإقتصادمه نق شعن كلرلتٹن ا٨ا٪ي…مع معالى ،وزير هل من الممكن أن ك؆هذايؤثا عنسلك ا مها، ٵريحسن تطبيق nií1#82ل علٯبة عٱتnií1#82ل م بأنى أنيؤثا ٧٨ايل علاا؄سة مبيل اللبنانيهو الذ مواانا،ابال٩ات؇ي بشٳة يا؈ت؟

محمد مرتضى لبنانموضكر عل٧ٲمة الإقتصمة اطرا؊ا، ٰ لأنارادين ٪ولة آو؆ي،ليس ٷويرإقتصااد، ولٰ ول و ض خرسي؉ ٣ن يكون ي ش؈ ايهمٱت ةيرإقتصاةمر غيا؆قدية يرعد أن ا مقاربة الإقتصان؄ة ٨ة البين ؃ عممر غيرانت،اماسل٩ات،لقي لدى ع لبيل التل لإست2ة ، قفاع الإقتصارض سبتقهو الذق أمنأمالجم٧فه، والذيل اك؉ اليال لواجتماع ولاةكر عل أ.ما نته؊ق عيجي حسابست2ف واٳ، و الإقتصا٨ا٪ها،للبناٌ وي٧ راريي عتها ؊اء ٧ لوعد، وإق اد أمى قما فتهض أن يكو ايك ى قدبة علمية نتدامية وليى كورييقبا ؊ا؊ق عيجااء كلرلتيأرهما ؇ت2ف ب؆ به علىفي اٹ لذه الماضا.

محمد مرتضي: نحنء من وال٭خيرة الثقاة ٳتون في كل مفصل من مفاصل ااا؄دى ع؄عامة في لبنا٩، فالثقا؄لمعبقةن اٳائ، واويا؂عل، ؁ من اٴ وكالف والم؅ت2ف وآلارل، عنى آيته، ول؇ت2لمعبوجلقااحننانكقر21، يمةرصظهوناداث أرا،اث أراا ٣لا هنااللبنايكوء ٌ ٤؄عرلتيأث أرااه٧مية خيمسار أسسٳوسإقتصات2فااتات2،للبنايو؆٣ث أرا؂ن بأنقفاجاا مااضد لبنان٨أح؆٣ث أرا؂ند ألاجاا مى عارتمع ى آخة في لبنان؅ل أنرس اٳق يقب، فمع م؆٣ث أرا؂٦ بوجواجهاترنهج٧تاةوم ٺالذة خنوكل في ا٨دٳها، ٵرهج٧ ٭تقرفي ا٨دٳوء ٌي ايا خنوان؅ل أنائج هوء nií&0; ه، بها النفةniíمريٮائ وإلى أن فكٳ/sebjمفائي الٍرتمع ى آمة، فهذ وه ٳتوأحخيرة الثقاية.

محمد مرتض هنةماع لدأحخيرة الثقاات، والقا؇ا هذ نة، ٬اب الس٧جدي لبنالبيا ورياد لبناق عيذا ما ٸرار ؊يدهولنفياشهدرل،جا٪ه، إلر، هناأرا؈اليو؊رة مع الس٭يأنتي٧ وإلي لبنان، ونحنتعبٳق ٨ي؆ ٱت٧ح كوء ٌي هذه ؆أرا؈فه، وت في صشهد لبنلإسأر؊ته، واو خثرة الثقومر غيى ع؄صااد؇ يتكضحتما ٹسيفابنمة، هنةتعالقلهل من ه٧ ر ؅يع، أي اٹديدة سه اقجو؈ ٷ٪زير في اٷنقو وةحخيرة ا، ومعبها، عبع افوزرت) قاديةوى بحا ٹسيفابناك موجودة يست2ةى أالدخقلنا س ينٹ ولحا حت3 ع٧مسا فدفجار، ولٰن هنأيتض؊ة ٨احق ا٧ربة الاستقرار السياسن؅ل أسس٭انر على البلبٳق ٪قرالأمنيضى أن م من ه٧ث أراا ٵرهج٧لإالدتى هذه اى قايسى ؄بطابقي اي سها.

محمد مرتضوأحخيرة الثقا؄ ايهبمح، أتاني ع٪انينلثلاٳقتى ع٨ها،ي لتى هذه ا٤ٳقتى ع؄عام في ا٤ٳلدى ع؄عام ا؃تاة٣ث أ وطن٧ن،به إإل كواسمري٬لشٲ لها،بهورٱيسى الإنفج آ٧ها،٨تامى ععمل عل؊ق عيج كواسمها،نوبست في اٹم٧اهن خلى أ ٨؈ميع ا؄ص؅ان، فهذه ا؃تاة٣ث أ وطناد ل؇؈مٌسعيؤصل من قا؄ة ٨ة الجمهور٣ث اللبنانية إ٪س٭يرة اققاةق أمام ع؄يوٌ وخصوصترنفأ بيروت، ووأحخي؃مو٨اينتعبلتحقهلإ٧ز؊ عه علىمستوى إصداء د ٫يا؅ذه ا ر ؂سيا٬ا س الإداتى هذه ا٤ٳلدى ع؄عاتها عندم أص؄ ايهبمج س الإداحلور؄، مع لنف؈معم٧ذ نتداممر غيا؆قدت،ك شبه اس خلان؊دحاد ل، و اbjمفائل مع ٬رااباترنهجوا٧جهة ومحٶيةا ما ٧ك لأخ٣ما إلأك أدا؅ا إل وجزيغبتٯ يؤدصظهونابطابق، فية.

محمد مرتضه كاىغ؃ذلسااوت،حخيرة الثقاةلمعبق؁ي كل مفصل من مفاصل ك دولة في لبناناداث الثقافة ي م وطناث صث حٶيالثقافة ؈ضوعيق يقبم آ آخرلث٧بقي اليينلث٧بٌ وم ف٨، فم الجم٧واجتمات2ف ٳإقتصات2فوحتى علىمستور ؆؈؅٧ر السياسن؅ر ؆اةم ا تجهاى عع٧مٶ؉ احت؊ر، كوى علن ى أ ٧وف وا٧ٯ9 ى أح كى ذوهر لتعامل ؊ته ف(ب إ٭ن تل، و اbأر) Celebratcordofovat dsityته ٌي ايا اbأرى ذوهنقولٵٳتّا وق يقبع د وا٣مين فك من؅دلغجار٧ربة ق ٳسليلن أنا لا يمقلنا ه ا؅٪قراالبلن٨أ،لا ب؊ا اbأر؃ ؈لبل اعديا، وه ٨الا هع أهى ذوهجاهعمل لقوهبتق؄كن من لأنية لكدما نقهته ن ب؊ا اbأر فهو قه٣بنلد ٨اه٣إ٭ن تليا، وه وا؄ وطنها.

محمد مرتضىا يستطية القيامف ت٧؅ذه ا مقارلووأحخي؃ة ٨ة الساه، وم ٨ة ا٭مفصلة اٹرلتير، ولٰ الثين فمفة ة فطويانو الا اضي عد٧مر، عب؁فحخيرة الثقا؆ابطابقة علميي للغاي؆٨ضّٱيس فدفبا ا ال؁اء د ٬نحو تحقسمها، وى تتى جت2ة كب٧ وم٧ٮر،لقيه علىمستو؁ظوم آلارل، يق عيجم آلارلكلإحخوم آلارلن يكو هبمر ٳعبعإقتصااد؇ وج؈م آلارل، وااء من اٴ وكايا٨ستٳبيل الجمي؄،>ثانيا عندمى بذه ايحوطنادحابهكضحلتادٹن ا، ت عين ٧للبنانيٰ الثلى رزبر،بيولغاي؆ى رزبر،بهق ل؅ان،بهق مهدأحخيرة الثقا؄ة ٨ة إر نجٹن ااااداا من خلايحوطناليو؊؁تير نجهق ل؅ان،ى أ هنةعامليهي للغاي؆، فة يوا ع الدخك٧ وإلأحخي؃ليو؊،ٰ الثلث صبى: ت٧ا مأسمبيل ؇؅يع، بما ٯأحخيرة الثقاات، هنةي تص٧ك موجيكوج عرو أما هذل٭و كوى ؇؅يا؅ا ؊ناك ٧ح ٪ وه١؃ة ٨ة الم؅ت2ف و٧ٳائ، و؁ من اٴ وكالف واويا؂عل،ر غفلهامقلق أرى ؊ة عل،حخيرة الثقا؆ل أن قهة ا٬ا من ٣را،؄ة الثقافة اد ؉خر ٳإقتصاتخر واجتماتيأ اليت2ف؈٨تا؄ها،طرى ؄بطادهولنأنتي٧، عجهاترنهجون تن حضر من ٣ قفاع ٧للبناهو لقلاد، ولٌ هتلجر اٴ عد؊ة عل؅t?<يع، د لبنلمير مببق؁يفياي ايا اbأرب هنذ اماي؆،نيٰا يملنأنحمد هلهذه اه ؊رة مع اbأران، فايا اbأراراء يؤدك٧ وإلى نتيجمحعبقةند أل٬ا ل الي؆يقب، حتتمع مخل؁؇ن هناجا لة كبل الي؆؈٨حريد ملهذه ا ال؁اء ا ف ينوي ععمل ؊هبة هو الر مt?هذلسااار٧رCelebratcordofoDat dsityته واو٧ح ٧؄ة ٨لجممن مفاصل ااا؄،مع اbأران؅ن ٣راا ٣لا هنيأ يقبم آ آخر ا خرول من ا٧٨تاجلس افياسي،طرى ؄بطادهوٌ؅t?

محمد مرتضللها لى يأع ستقرر في ايا ا٬ا ؊ا؅ا عندم تقف رئيس الحكومة إللئاسةورنة؂ف رئيس الحكومد ست2ف ران،ا قااينرس٭ي؅ة في الأيام الماضد؇ يتكلم باسمه ٥باسم رئيس الجمهورلا ب؊ن على ال٪ظار أن ٭٭يضى أنتام وتنقيته، فه٧لجم٧ف٧ت أصبحي سرلم جدلاض خرسي لتصحيح المسار القضائي وتنقيته ٶي اخرتتتمع ؄بل؁؇ الثلث اختي؅ن ٣طناهو حآمة،ستٹتائه خرسي ر غي القاي؆٨؈حتىت انحنياخوي البطريية.

في ظل تر غقتى ا٣و-ن السيادٹن ا ٳقٹسيء ا اٴ ؇ت2ن قا؊ء شطاري اويط؄خ، برأيكم، ما ا٨ٱزا ا٧ٯ9 اب؈ي ص،اباء ا ؅نوك موا؇ومد لبنة ٨ة اٳ يقبم مو٨رر ذلن على المسانيهو الداالف و؆ترنهات؟

محمد مرتضىلأزذ لبنان ٰ لأنا تطجعل ٪ولة آولمياتكومدصطأنى هو م ؊ر،يٌأزم٣والسياسيةي م٪2،لنتو ألبلد في مع؅ت، هنة٧ٯ9 اب؈ اعدم٣والسياخر، أملأزذ لبناا الأزٱ مغبٌ؊ةأزٱلبل يف؁ي ظروليو؊،ٰ، هن لشريحة كبيرة من ه٧ث اشه تارلا بأفايا بلبل لها، مف؊ه علالٳسمها، وبم آ آانياسالةخ، لذا ؊ته؊ق عيج سظغي؁ي كى هذه اىقار،؄ة ععمل علداث أرا،ا، د لبنلأن يسى صالةد، ٱئيه عللسيل أنيضى أد لبنلالجممنير فيا؅ا ؉يس التطيع أن يكود مس٭٧ير فيقغيى ععمل على صمغبلف وا مقار، وت، هتكم٨م آ آل؟

محمد مرتضة اٳ يقبق بع لي 8 سنوة هي؆يا بم، أيف عمم فة يية.

<>Tags:er">plomacie/" reltylag">v>plomaciepan>či geopolapan>ás jsedpan> je epan>pro Libpan>regiibpan>s geuebácepan>Sýriepan>
share0ية le">ية le"> le">0ية le">0ية le"> > <>Previous :er"> piv><>Ne=" :er">Dalibor Šanc: Zapadám
04 prosince, /102Alternativní medicína na vzestupu v pro Libu
04 prosince, /102Erdoğan připouští schůzku s Asadem
03 prosince, /102 er"ectcor/
erv>
Nejnovější příspěvky
d Dalibor Šanc: Zapadám
pi
Read more...pan> d Alternativní medicína na vzestupu v pro Libu
pi
Read more...pan> d Erdoğan připouští schůzku s Asadem
pi
Read more...pan> d Přehled: s geuebáce Sýrie se státy Zálivu
pi
Read more...pan> d R nervor: s Fajrúz Ibbáhím (nejen) o léčivých bylinách
pi
Read more...pan> d Sýrie: Investiční fórum cestovního ruchu /102
pi
Read more...pan> erv>
Archivy
Archivyselect idlaarchives-dropdown-4" name="archive-dropdown32d Vybrat měsícd Prosinec /102 d Listopad /102 d Říjen /102 d Září /102 d Srpen /102 d Červenec /102 d Červen /102 d Květen /102 d Duben /102 d Březen /102 d Únor /102 d Leden /102 d Prosinec /101 d Listopad /101 d Říjen /101 d Září /101 d Srpen /101 d Červenec /101 d Červen /101 d Květen /101 d Duben /101 d Březen /101 d Únor /101 d Leden /101 d Prosinec /100 d Listopad /100 d Říjen /100 d Září /100 d Srpen /100 d Červenec /100 d Červen /100 d Květen /100 d Duben /100 d Březen /100 d Únor /100 d Leden /100 d Prosinec /119 d Listopad /119 d Říjen /119 d Září /119 d Srpen /119 d Červenec /119 d Červen /119 d Květen /119 d Duben /119 d Březen /119 d Únor /119 d Leden /119 d Prosinec /118 d Listopad /118 d Říjen /118 d Září /118 d Srpen /118 d Červenec /118 d Červen /118 d Květen /118 d Duben /118 d Březen /118 d Únor /118 d Leden /118 d Prosinec /117 d Listopad /117 d Říjen /117 d Září /117 d Srpen /117 d Červenec /117 d Červen /117 d Květen /117 d Duben /117 d Březen /117 d Únor /117 d Leden /117 d Prosinec /116 d Listopad /116 d Říjen /116 d Září /116 d Srpen /116 d er"elect>