Dominantním tématem posledních dní je jednoznačně americko-izraelská válka proti Íránu a její bezprostřední vývoj. Abychom se dozvěděli podrobnosti o okolnostech a možných výsledcích, oslovili jsme politického analytika Ahmada Rifʽata Júsufa, který dlouho působil coby ředitel odboru zpravodajství v Syrském úřadu pro rozhlas a televizi. Své články a studie publikoval v řadě arabských i zahraničních periodik a působil jako pedagog na Fakultě médií Damašské univerzity. Během našeho setkání vznikl následující rozhovor.
Pane Ahmade, jak hodnotíte po vojenské stránce dosavadní vývoj americko-izraelské války proti Íránu?
Domnívám se, že je příliš brzy na hodnocení výsledků této války, jisté však je, že jde o zcela zásadní konflikt a jeho regionální i mezinárodní dopady budou značné. Je ale možné konstatovat několik základních skutečností. Zaprvé, tuto válku rozpoutal Izrael, Amerika jej následovala. Zadruhé, Izrael a Amerika sice zpočátku dosáhly významných úspěchů, ale války se hodnotí až podle konečných výsledků a dopadů, a to nejen vojenských, ale také ekonomických a geopolitických. Zatřetí, Írán utrpěl obrovské ztráty, ale vzpamatoval se z počátečního šoku a začal reagovat po vojenské i politické stránce. Při útocích na zpravodajská, komunikační a velitelská centra na amerických základnách v regionu se Íráncům podařilo sestřelit tři válečná letadla a asi čtyřicet amerických dronů typu Hermes 900, které představují pro Američany a Izraelce klíčový prostředek pro útoky na íránské cíle. To už něco znamená. Pokud válka potrvá delší dobu a pokud se Íránu podaří vytrvat a pokračovat tímto stylem, myslím, že výsledky nebudou odpovídat plánům Izraele a Ameriky. Západní a Západem podporovaná média se snaží podat obrázek o brilantním americkém a izraelském postupu, ale realita na místě je poněkud odlišná. Írán zasazuje tvrdé a citelné údery, které přináší okamžitý efekt.
Atentát na nejvyššího vůdce Alího Chámeneího první den války byl velkým šokem. Jak ovlivnila tato událost vnitřní soudržnost íránského režimu?
Zabití hlavního představitele kterékoliv země bude mít vždy mimořádný dopad a to zejména, pokud se tak stane během války. Írán je ale v mnoha ohledech dosti specifickým případem odlišným od jiných států. Chámeneímu bylo 86 let a státní instituce byly na jeho smrt připraveny, a to jak po politické, organizační, ale i psychologické stránce. Veškeré íránské instituce jsou volené včetně nejvyššího vůdce, kterého vybírá Shromáždění znalců, jež je samo volené lidmi. Jsou schopni tuto pozici rychle obsadit. Navíc způsob, jakým zemřel, vytvořil na íránské scéně, ať už mluvíme o ozbrojených složkách i společnosti včetně opozice takové emocionální nastavení, že je nutné jeho zavraždění pomstít. Prosakují zprávy o dohodě na zvolení Chámeneího syna Modžtaby za nejvyššího vůdce (Pozn. red.: v době mezi realizací a publikováním tohoto interview byl Modžtaba Chámeneí oficiálně potvrzen jako v pořadí třetí nejvyšší vůdce Íránské islámské republiky). Není to o tom, že je jeho synem, ale proto, že má pro tuto funkci požadované vlastnosti. O jeho jménu se spekulovalo dlouho před aktuálními událostmi.
Hovoří se o několika možných scénářích ukončení této konfrontace: od reformy režimu přes změnu režimu, dosazení exilové opozice až po kolaps státu a propuknutí chaosu. Který z těchto scénářů se Vám s ohledem na vývoj situace jeví jako nejpravděpodobnější?
Další osud Íránu závisí na tom, jak tato válka skončí, ale jisté je to, že věci nebudou takové, jaké byly před válkou. Na stole je několik scénářů. Pokud Írán zvítězí, pozice režimu a nejvyššího vůdce se dočasně posílí. Změny, ke kterým došlo v íránské společnosti od revoluce do současnosti plus dopady této války, nicméně povedou ke změně struktury režimu, který se stane otevřenějším a liberálnějším. Pokud bude výsledek pro Írán negativní, domnívám se, že můžeme být svědky skutečně rozsáhlých změn, možná dokonce zrušení pozice nejvyššího vůdce. Další možností je pokus o svržení režimu zevnitř. Takové pokusy už ale proběhly a selhaly. Státní instituce dokázaly vždy proti opozičním silám tvrdě zasáhnout. Pokud by v minulosti proběhl úspěšný vnitřní převrat, neprobíhala by současná válka. Myslím, že tohle nenastane ani nyní, protože válka do značné míry společnost sjednotí. Íránci jsou, jak známo, velcí vlastenci a na jejich státu jim velmi záleží. Zdůraznil bych jednu věc, o které řada lidí mimo Írán nemá příliš povědomí. Íránci mají skutečné demokratické instituce a všichni představitelé jsou voleni, ať už přímo či nepřímo. Myslím si, že forma íránské demokracie v některých aspektech převyšuje západní demokracie, mimo jiné filtrováním nominací, což v západních demokraciích není. To brání problematickým osobnostem typu Donalda Trumpa, aby se dostaly do prezidentského úřadu, a dokonce i do parlamentu. Také to brání tomu, aby nejvyšší vůdce zůstal ve funkci, pokud by vážně onemocněl nebo byl z jiného důvodu nezpůsobilý vykonávat úřad. Západní média tohle nezmiňují, protože chtějí Írán pouze démonizovat. Z těchto důvodů věřím, že Íránci budou schopni zaplnit mezeru po nejvyšším vůdci a dalších předních představitelích zavražděných na počátku války.
V minulých dnech jsme byli svědky ruského a čínského diplomatického úsilí o deeskalaci situace. Dáváte těmto snahám v této fázi šanci na úspěch? Mají v současnosti Moskva nebo Peking nějaké reálné páky, jak ovlivnit Washington nebo Teherán?
Těžko považovat Rusko a Čínu za zprostředkovatele, protože to, co se děje, zejména pokud Spojené státy utrpí bolestivé rány a budou vyčerpány dlouhou válkou, je v souladu s čínskými a ruskými zájmy. Myslím, že Putin a Si Ťin-pching nyní ve svých sídlech s radostí sledují, co se děje. Posouvá je to v rámci boje o globální vliv a rovnováhu sil nad Američany bez jediného výstřelu. Tato válka bude mít za důsledek ruské vítězství na Ukrajině a pomůže Číňanům v jejich soupeření s Američany a usnadní jim tchajwanskou misi. Proto Rusové a Číňani poskytují Íránu logistickou a zpravodajskou pomoc, aby mu umožnili zvládnout situaci a zasadit Americe bolestivé údery. Peking a Moskva nyní sledují průběh války a čekají, jak se věci budou vyvíjet. Pokud věci zůstanou tak, jako doposud, intervenci ani jedné ze zemí nelze očekávat. To by se mohlo změnit ve dvou případech. Pokud by to vypadalo na totální íránskou prohru, Peking a Moskva by se mohly pokusit válku zastavit a zabránit kolapsu Íránu. Ještě nebezpečnější alternativou je použití jaderných zbraní či cílený zásah íránských jaderných reaktorů a únik radioaktivních látek – to by mohlo nastat, pokud by situace vypadala výrazně špatně pro Američany a Izraelce. To by byl skutečně katastrofální vývoj a Peking a Moskva by už nemohly pouze přihlížet jako doposud.
Pokud se na věc podíváme z ekonomické stránky, válka citelně ovlivňuje plynulý tok celosvětových energetických dodávek. Jaký podle Vás budou mít dopad uzavření Hormuzského průlivu a útoky na ropná zařízení na regionální a globální ekonomiku?
Myslím, že ekonomický aspekt bude v této válce stejně důležitý jako ten vojenský. Amerika a její spojenci ekonomicky velmi utrpí. Akciový trh a americké státní dluhopisy mají velké problémy a objevují se hlasy varující před finanční krizí ještě horší, než byla krize v roce 2008. Byli jsme svědky, jak v Evropě den po zahájení bojů vzrostly ceny plynu o padesát procent a ropy o dvacet. Nyní, když byl uzavřen Hormuzský průliv, se Indie vrátila k importu ropy z Ruska. To je zásadní selhání Trumpovy politiky. Čína udělá vše pro to, aby zabránila pádu Íránu, protože je pro ni významným dodavatelem ropných derivátů, zejména po ukončení vývozu z Venezuely. Írán je také klíčovým bodem čínské iniciativy Nová Hedvábná stezka a jeho pád by znamenal trvalé přerušení této trasy a aktivaci konkurenční trasy Indie-Záliv-Izrael-Evropa. Vzhledem k tomu, že jde o nepostradatelný region, pokud jde o výrobu a přepravu ropných produktů a nachází se zde nejdůležitější námořní trasy, na Spojené státy a jejich spojence v regionu i ve světě to vytváří obrovský tlak. Je pravda, že Írán je touto válkou značně zasažen, ale domnívám se, že bude schopen se s těmito obtížemi vyrovnat, zejména proto, že je zemí produkující ropu a plyn a je soběstačný, co týče většiny životně důležitých základních surovin. Čas hraje v jeho prospěch.
Podle průzkumů veřejného mínění se většina Američanů staví proti této válce. Čím si to vysvětlujete? Mohlo by to mít vliv na průběh konfliktu a Trumpovo rozhodování?
Je celkem přirozené, že se Američané staví proti této válce. Panuje většinový názor, že to není jejich válka, ale válka Izraele, do které byla Amerika dotlačena, což ostatně přiznal i ministr zahraničí Marco Rubio. Američané za tu válku platí vysokou cenu. I většina generálů Pentagonu se domnívá, že tento konflikt není pro Ameriku prospěšný. To může zvýšit tlak na Trumpa, aby jej zastavil.
Vzhledem k eskalaci války a tomu, že zasáhla řadu oblastí od Libanonu a Iráku přes Záliv až po Jemen, vidíte riziko, že by se konflikt mohl dále rozšiřovat?
Ano. Pokud bude válka pokračovat nebo se vyvíjet nepředvídaně, hrozí její rozšíření a zapojení nových hráčů, nejen Hizballáhu v Libanonu, Sil lidové mobilizace (Quwwát al-hašd aš-šaʽbí) v Iráku či Húthíjů v Jemenu. Mohly by se zapojit i západní země, jako Británie, Německo a další. Čína a Rusko by nezůstaly nečinnými pozorovateli, zejména pokud by došlo k použití jaderných zbraní. Na prezidenta Trumpa může být vyvinut skutečně velký tlak, aby válku zastavil. Pokud bude situace eskalovat, bude to znamenat obrovské nebezpečí a ohrožení pro celý svět.
Jak hodnotíte rozložení sil v regionu v souvislosti s touto válkou? Jsme svědky konce „osy odporu“, jak jsme ji znali, zejména po pádu Asadova režimu v Sýrii? Nebo je podle Vás Teherán schopen reorganizovat svou regionální síť?
Region se od pádu Asadova režimu hodně změnil. Po Sýrii měl následovat Írán a předpokládaly se i změny v politice dalších zemí, zejména Turecka, Saúdské Arábie a Egypta. Zdá se však, že průběh války se nevyvíjí tak, jak by si Amerika a Izrael přály. Je předčasné hovořit o scénáři, kterým se budou věci ubírat a jaký bude výsledek, protože před sebou nemáme jasný horizont.
Pane Ahmade, poslední otázka: jak vidíte budoucnost Blízkého východu v nadcházejících měsících? Jsme svědky počátku překreslování geopolitické mapy regionu?
Jsem přesvědčen, že se celková geopolitická situace změní nejen v Íránu a na Blízkém východě, ale také v Americe a ve světě. Stojíme na prahu nové éry, protože uspořádání vycházející ze Sykes-Picotovy dohody a na ni navazující regionální a mezinárodní rovnováhy vybudované po první a druhé světové válce, kdy se globální politická a ekonomická váha soustředila na obou stranách Atlantiku, skončilo. Je před námi vytváření nové reality, v jejímž rámci je nejzásadnější přesun globální síly do Asie, kde se nachází politická a ekonomická moc Číny a vojenská síla Ruska. Na to, jaký budou mít tyto změny rozsah a zda budou trvalé, si však budeme muset ještě počkat.
Děkujeme Vám, pane Ahmade Rifʽate Júsufe, za drahocenný čas, který jste nám věnoval.
Děkuji za pozvání a přeji Vám i přátelům v České republice vše nejlepší.
الحرب الأمريكية- الاسرائيلية على إيران
دمشق – يونس أحمد الناصر
موضوع الساعة هو الحرب الأمريكية– الاسرائيليةعلىإيرانوتطوراتهااللحظية
للاطلاع على تفاصيل دقيقة لمجريات هذه الحرب و الاستعدادت لها و مآلاتها توجهنا إلى السيد أحمد رفعت يوسف و هو محلل سياسي سوري,عمل مديراً للأخبار في الهيئة العامة للإذاعة والتلفزيون السورية لفترة طويلة , كما أنه نشر مقالاته وأبحاثه في العديد من الصحف ومراكز الأبحاث العربية والعالمية وعمل محاضراً في كلية الإعلام في جامعة دمشق الذي رحب بنا للإجابة على أسئلتنا التالية :
السؤال الأول : سيد أحمد، بعد مرور عدة أيام على الحرب الأمريكية الإسرائيلية على إيران، كيف تقيّم أداء الطرفين عسكرياً؟.
الإجابة : أعتقد أنه من المبكر تقييم نتائج هذه الحرب، لأنها من الحروب المفصلية والمفتوحة، وتأثيراتها وتداعياتها الإقليمية والدولية ستكون كبيرة، ولكن حتى الآن، يمكن تأكيد بعض المعطيات والنتائج الأولية، وهي أن إسرائيل، هي من بدأت هذه الحرب، وتبعتها أمريكا، والثانية أن إسرائيل وأمريكا حققتا نتائج مهمة في الساعات الأولى للحرب، لكن هذا ليس كل شيء، لأن الحرب يتم تقييمها بالنتائج النهائية وتأثيراتها، ليس فقط العسكرية، وإنما الاقتصادية والجيوسياسية أيضاً، أما النتيجة الثالثة والأهم، وهي أن إيران، يبدو أنها استوعبت الصدمة الأولى، والخسائر التي تكبدتها، وبدأت تقدم أداء عسكريا وسياسيا مؤثراً، وخاصة في ضربها لأجهزة ومراكز التجسس والاتصالات والقيادة في القواعد الأمريكية في المنطقة، وتمكنت من إسقاط ثلاث طائرات حربية، وحوالي أربعين طائرة أمريكية مسيرة، من طراز هرمس 900، والتي تشكل الأداة الأكثر فعالية لدى الأمريكيين والإسرائيليين، للقيادة والتحكم وضرب الأهداف الإيرانية، وهذا سيكون له أثار كبيرة، خاصة إذا ما طالت هذه الحرب، وإذا ما تمكنت إيران من الصمود، والاستمرار بهذا الشكل، فأعتقد أن نتائج المعركة، لن تكون كما ارادتها وخططت لها إسرائيل وأمريكا.
والإعلام الغربي والممول منه، يريد أن يعكس صورة تقول، إن أمريكا وإسرائيل تحققان نتائج مبهرة، لكن الواقع على الأرض ليس بهذه الصورة، لأن إيران توجه لهم ضربات قاسية وموجعة، وتحقق نتائج مهمة.
السؤال الثاني : اغتيال المرشد علي خامنئي في اليوم الأول كان صدمة كبرى.
كيف ترى تأثير هذا الحدث على تماسك النظام الإيراني داخلياً؟.
الإجابة : لا شك أن قتل القائد الأول، سواء السياسي أو العسكري في أي بلد، وخاصة إذا كان يخوض حربا، سيترك أثراً كبيراً، وقد يكون مفصلياً في الحرب، وفي الحالة الإيرانية، يبدو أن لها خصوصية مختلفة في الكثير من تفاصيلها، عن أي بلد آخر، فخامنئي يبلغ من العمر 86 سنة، وكانت النخب والمؤسسات الحاكمة، تتوقع موته في أي لحظة، وهذا يعني أنهم مستعدون لهذا الخبر، نفسيا وسياسيا ومؤسساتياً، والمؤسسات الإيرانية كلها منتخبة، بما فيها المرشد، الذي ينتخب من قبل مجلس خبراء القيادة، المنتخب بدوره من الشعب، وبالتالي لديها القدرة على ملء الفراغ، كما أن طريقة مقتله بهذا الشكل، وبدون أن يأخذ احتياطات كانت ممكنة، أوجد حالة عاطفية ووطنية عند الشعب الإيراني، حتى عند المعارضين، وأوجدت وضعاً وطنياً ودينيا وعاطفياً، للمجتمع والجيش الإيراني، للانتقام لمقتله بهذا الشكل.
وهناك أخبار، عن التوافق على انتخاب ابن المرشد خامنئي (مجتبى) وهذا الانتخاب ليس بسب انه ابنه، وإنما لتوفر الصفات المطلوبة، وكان اسمه يتم تداوله لتولي المنصب في حال شغوره، حتى قبل حدوث هذه المواجهات.
السؤال الثالث : على الصعيد السياسي، هناك حديث عن عدة سيناريوهات لنهاية هذه المواجهة: من “تعديل النظام إلى تغييره” عبر المعارضة الخارجية، وصولاً إلى “الانهيار والفوضى“.
برأيكم، أي هذه السيناريوهات هو الأقرب للتحقق في ضوء تطورات الميدان؟
الإجابة : التغيير داخل إيران، متوقف على الكيفية التي ستنتهي بها هذه الحرب، لكن بكل الأحوال لن يبقى النظام كما كان قبل الحرب، وهناك عدة سيناريوهات، فإذا خرجت إيران منتصرة، سيتعزز (مؤقتاً) موقع النظام والمرشد، لكن التغير الذي حصل في المجتمع، منذ قيام الثورة، وحتى اندلاع الحرب، والآن تضاف إليها تداعيات هذه الحرب، سيؤدي إلى تغيير في بنية النظام، ليصبح أكثر انفتاحاً وليبرالية، وفي حال كانت النتيجة سلبية، فأعتقد أننا قد نشهد تغيرات واسعة، قد تصل إلى حد إلغاء موقع المرشد، وهناك سيناريو آخر، وهو محاولة إسقاط النظام من الداخل، لكن هذا السيناريو تم تجريبه وفشل، وتمكنت السلطات من ضرب قوى المعارضة بقوة، ولو نجح هذا السيناريو، لما كنا وصلنا إلى الحرب، كما أن الحرب توحد المجتمع إلى حد كبير، ولذلك أعتقد أن هذا السيناريو أصبح غير فعال الآن.
وبكل الأحوال، معروف عن الإيرانيين، بأن منطق الدولة قوي عندهم، وأنا سأقول شئ مهم، ربما لا يعرفه الكثيرون خارج إيران، وهي أن لدى الإيرانيين، مؤسسات ديمقراطية حقيقية، وكل مؤسسات وقيادات الدولة منتخبة، بشكل مباشر أو غير مباشر، وأعتقد ان شكل الديمقراطية الإيرانية، تتفوق في بعض الميزات على الديمقراطيات الغربية، بوجود الفلترة في الترشح والانتخابات، وهذا غير موجود في الديمقراطيات الغربية، وهو يمنع وصول شخصيات إشكالية، أمثال ترامب، إلى منصب الرئاسة، وحتى البرلمان، كما يمنع بقاء المرشد، وهو في حالة مرض أو عجز وبدون تبديله، والإعلام الغربي لا يقول ذلك، لأنه يريد شيطنة إيران فقط..
لهذه الأسباب، أعتقد أن الإيرانيين سيتمكنون من ملء فراغ المرشد، والقيادات التي قتلت في الضربات الأولى للحرب.
السؤال الرابع : دبلوماسياً، نرى حراكاً روسياً وصينياً لوقف التصعيد.
كيف تنظر إلى فرص نجاح هذه الوساطة، في ظل تعقيد المشهد؟
وهل تملك موسكو أو بكين، أدوات حقيقية، للتأثير على واشنطن أو طهران، في هذه المرحلة؟.
الإجابة : أنا لا أستطيع تسمية الدور الصيني والروسي الآن بالوساطة، لأن ما يجري، وخاصة في حال تلقت الولايات المتحدة ضربات موجعة، وتم استنزافها بحرب طويلة، يتوافق مع المصالح الصينية والروسية، وأعتقد أن بوتين، وشي جي بينغ، يجلسون الآن في مكاتبهم، ويراقبون ما يجري بكل سرور لأنه يجعلهم يربحون حرباً، في صراع المواقع والنفوذ، وتوازنات القوى والقوة مع الأمريكيين، بدون أن يطلقوا طلقة واحدة، كما أن الورطة الأمريكية، تعني أن روسيا ستكسب الحرب في أوكرانيا، وتساعد الصين في حرب النفوذ على السيادة مع الأمريكي، وتسهل مهمتها في تايوان، ولهذا يقدمون المساعدات اللوجستية والاستخباراتية لإيران، لتمكينها من الصمود، وتوجيه ضربات موجعة لأمريكا.
بكين وموسكو في هذه المرحلة يراقبون مسار الحرب، بانتظار كيف ستتطور الأمور، وفي حال بقيت كما هي الآن، لن نرى تدخلاً من البلدين، لكن هذا الموقف يتغير في حالتين، الأولى في حال سارت إيران نحو خسارة كبيرة، عندها قد تتم بذل محاولات من بكين وموسكو لوقف الحرب، ومنع انهيار إيران، والحالة الأخطر، فيما إذا وجدت أمريكا وإسرائيل نفسيهما، على أبواب خسارة الحرب، فقد يتم استخدام السلاح النووي، أو ضرب المفاعلات النووية الإيرانية، بهدف إحداث تسريب نووي، وعندها نكون أمام تطور خطير، ويضع بكين وموسكو أمام تحديات حقيقية، ولن يتمكنا من الوقوف مراقبين كما هم الآن.
السؤال الخامس : اقتصادياً، الحرب تضرب قلب إمدادات الطاقة العالمية.
كيف ترى تأثير إغلاق مضيق هرمز واستهداف المنشآت النفطية على الاقتصادين الإقليمي والعالمي؟.
الإجابة : أنا أرى أن العامل الاقتصادي، سيكون له تأثير لا يقل عن العسكري، في مسار الحرب، لأن أمريكا وحلفاؤها، هم أكثر من يعاني اقتصاديا، فسوق الأوراق المالية، وسندات الخزينة الأمريكية تعاني من مشاكل كبيرة، وهناك تحذيرات من أزمة مالية، أصعب من أزمة العام 2008، ولاحظنا كيف ارتفعت أسعار الغاز، بنسبة خمسين بالمئة، والنفط عشرين بالمئة، في أوروبا، في اليوم التالي للقتال، والآن تم إغلاق مضيق هرمز، وعادت الهند لاستيراد النفط من روسيا، وهذا فشل كبير لسياسات ترامب، كما أن الصين، ستعمل المستحيل لعدم سقوط إيران، لأنها مزود رئيس لها بالمشتقات النفطية، خاصة بعد توقف النفط الفنزويلي، وهي أيضاً محطة رئيسية، لمشروع الحزام والطريق الصيني، وسقوطها يعني قطع هذا الطريق نهائياً، وتشغيل خط الهند الخليج إسرائيل أوروبا المنافس، كما أن المنطقة، تعتبر أحد أهم خطوط أنتاج ونقل الطاقة، وسلاسل التوريد، وفيها أيضا أهم الممرات البحرية، وكل ذلك يشكل عوامل ضغط هائلة على الولايات المتحدة وحلفائها في المنطقة والعالم.
صحيح إيران تتأثر كثيراً في هذه الحرب، لكن أعتقد أن لديها قدرة أكبر على مواجهة هذه المصاعب، خاصة وأنها بلد منتج للنفط والغاز، ولديها اكتفاء بمعظم المواد الرئيسية للحياة، والوقت هنا يلعب لصالح إيران.
السؤال السادس : استطلاعات الرأي العام الأمريكي، تؤكد وجود انقسام ومعارضة شعبية واسعة للحرب.. كيف تقرأ هذا المشهد.. وهل يمكن أن يؤثر هذا على مسار الحرب وقرارات ترمب؟
الإجابة : الأمر الطبيعي أن يقف الشعب الأمريكي ضد الحرب، وهناك شعور عام، بأنها ليست حربهم، وإنما حرب بدأتها إسرائيل، ولحقت بها أمريكا، وهو ما اعترف به وزير الخراجية ماركو روبيو، والشعب الأمريكي من أكثر من يدفع ثمن هذه الحرب، ومعظم جنرالات البنتاغون، يرون أن وضع أمريكا في الحرب غير مريح، وهذا قد يزيد الضغوط على ترامب لوقفها.
السؤال السابع : التصعيد الحالي، فتح جبهات متعددة، من لبنان والعراق إلى الخليج واليمن.. كيف ترى خطر توسع الحرب؟
الإجابة : نعم.. استمرار الحرب، أو أي تطور غير عادي، يهدد بتوسعها، ودخول أطراف جديدة، ليس فقط مع إيران، كحزب الله في لبنان والحشد الشعبي في العراق،، والحوثيين في اليمن، وإنما أيضاً من المنظومة الغربية، مثل بريطانيا وألمانيا، ودول أخرى، كما أن الصين وروسيا، لن تبقيا يراقبان بصمت، خاصة في حال استخدام الأسلحة النووية، وهذا قد يشكل عامل ضغط على الرئيس ترامب لوقف الحرب، ولكن في حال تطورت، بشكل متصاعد، فسوف نكون أمام مخاطر حقيقية، تهدد كل العالم.
السؤال الثامن : كيف تقيّم ميزان القوى في المنطقة بعد هذه الحرب؟ هل نشهد نهاية “محور المقاومة” كما عرفناه، خاصة بعد سقوط نظام الأسد في سورية، أم أن طهران قادرة على إعادة ترتيب صفوفها؟
الإجابة : المنطقة تغيرت كثيراً منذ سقوط نظام الأسد، وكان يراد لإيران أن تكون الخطوة التالية بعد سورية، تليها خطوات أخرى، في أكثر من بلد، وفي مقدمتها تركيا والسعودية ومصر، لكن مسار الحرب، يبدو أنه لا يسير كما تريده أمريكيا وإسرائيل، ولا يزال من المبكر الحديث الآن عن السيناريو الذي ستأخذه التطورات والنهاية لأنه لا يوجد أفق واضح لمسار الحرب، والأمور مرهونة بنتائجها.
السؤال التاسع : سيد أحمد، كلمة أخيرة.. في خضم هذا المشهد الملتهب، كيف ترى مستقبل الشرق الأوسط خلال الأشهر المقبلة؟
هل نحن أمام إعادة رسم للخريطة الجيوسياسية للمنطقة.
الإجابة : أنا أعتقد أن المشهد العام، والخرائط الجيوسياسية، ستتغير ليس فقط في إيران، ومنطقة الشرق الأوسط، وإنما حتى في أمريكا والعالم، ونحن الآن على أعتاب مرحلة جديدة، حيث انتهت مفاعيل سايكس بيكو، وانتهت التوازنات الإقليمية والدولية، التي تم بناؤها بفعل الحربين العالميتين الأولى والثانية، حيث كان الثقل السياسي والاقتصادي العالمي، يتمركز على ضفتي الأطلسي، وأصبحنا على أبواب توازنات جديدة، أبرز ما فيها، هو انتقال مركز الثقل العالمي إلى آسيا، حيث القوة السياسية والاقتصادية للصين، والعسكرية لروسيا.. ولكن لا بد من الانتظار بعض الشيء، لنعرف حجم ومدة هذه التغيرات.
- شكرا سيد أحمد رفعت يوسف للوقت الثمين الذي منحتنا إياه
- شكر لاستضافتي و أرجو لكم و للشعب التشيكي الصديق كل التوفيق.
