Pod záštitou ministerstva komunikací a informačních technologií proběhl na přelomu dubna a května na damašském mezinárodním výstavišti veletrh HiTech Syria 2026. Slavnostního zahájení se zúčastnil pochopitelně ministr komunikací a informačních technologií Abd as-Salám Hajkal, ale přítomni byli také ministr pro administrativní rozvoj Muhammad Hassán al-Sakkáf, ministr dopravy Ja’rub Badr, guvernér Damašku Máhir Marwán Idlibí, ředitel Syrské společnosti pro veletrhy a mezinárodní trhy Muhammad Hamza, a v neposlední řadě také množství velvyslanců a zástupců diplomatických misí. Veletrh byl svědkem rozmanité účasti řady domácích i zahraničních společností působících v oblasti komunikací, technologií a digitálních řešení. Akce zapadá do strategie Sýrie provést digitální transformaci a celkově zatraktivnit místní investiční prostředí v sektoru technologií.
Během prohlídky veletržních pavilonů jsme navštívili pavilon syrského ministerstva dopravy a setkali se s inženýrem Abdulláhem ad-Dálím z Ředitelství informačních technologií, který v exkluzivním rozhovoru pro Rebuildsyria.cz uvedl:
„Syrské ministerstvo dopravy bylo mezi prvními ministerstvy, která začala automatizovat své služby. Dopravní ředitelství automatizovaly provoz a již v roce 2003 přešly z papírových na počítačové nebo elektronické procesy. Byli jsme tak jedním z prvních ministerstev, která digitalizovala své operace, a nyní jsme vstoupili do éry digitální transformace, mám-li použít tento termín. Chápeme digitální transformaci jako jednoznačné usnadnění služeb, a proto jsme proaktivní a rádi se účastníme všech veletrhů souvisejících s automatizací a digitalizací. Již se nicméně nehodláme spokojit s pouhou automatizací, naší ambicí je provést plnou digitální transformaci a poskytovat občanům distanční služby, aby nemuseli obíhat ministerstva a vyřizovat si potřebné dokumenty. Zavedli jsme elektronické platební metody pro všechny transakce prováděné v rámci dopravních ředitelství. Co se týče automatizace, plně jsme automatizovali proces získávání řidičských průkazů, včetně teoretické zkoušky. Naší vizí je transformovat registraci řidičských průkazů na platformu, kde se občané mohou registrovat a podrobit se potřebným lékařským prohlídkám u kvalifikovaných a akreditovaných lékařů. Tyto lékařské zprávy pak budou automaticky přenášeny prostřednictvím dané platformy. Poplatky se platí na dálku a po absolvování zkoušky mohou být dokumenty elektronicky převedeny subjektu, který řidičský průkaz vydá. Zbavíme tak občana zátěže spojené s cestováním a fyzickou přítomností a budeme mít k dispozici mnoho postupů pro zjednodušení a zmírnění úsilí a nákladů. Aktuálně pracujeme na mnoha službách, které se odehrávají na dopravních ředitelstvích, z čehož mimo jiné vyplývají dopravní zácpy tím, že je budeme poskytovat na dálku prostřednictvím platforem určených k tomuto účelu. Naší ambicí a vizí je poskytovat občanům ty nejlepší služby.“
V pavilonu ministerstva pro administrativní rozvoj jsme se setkali s inženýrem Hammámem al-Jaghším, ředitelem platformy „Budovatelé“ na ministerstvu, který v exkluzivním rozhovoru pro Rebuildsyria.cz uvedl:
„Veletrh HiTech je vynikající příležitostí k prezentaci projektu „Budovatelé“, který vyvinulo Ředitelství pro technologie a digitální transformaci. Projekt „Budovatelé“ je prvním svého druhu, který propojuje dobrovolníky, kteří chtějí něco změnit a mají zájem o dobrovolnické příležitosti, s vládním sektorem prostřednictvím speciálního elektronického portálu. Zájemce si otevře aplikaci, prohlédne si dostupné pracovní příležitosti a vybere si tu, která nejlépe odpovídá jeho oboru studia a rozvrhu. Poté si přečte příslušné informace a přihlásí se. Po podání žádosti je přihláška uchazeče zaslána vládní agentuře, která o danou příležitost žádá. Agentura posoudí žádosti zájemců, vybere nejvhodnější kandidáty a vybraný dobrovolník začne pracovat na zadaném úkolu. Po dokončení úkolu dobrovolník obdrží elektronický certifikát akreditovaný ministerstvem pro administrativní rozvoj, který potvrdí jeho dobrovolnickou práci ve vládním sektoru a znamená pro něj prokazatelnou praxi. Naše účast na veletrhu HiTech 2026 je v souladu s cílem ministerstva představit praktický model pro zjednodušení postupů a odklon od teoretických přístupů.“
V pavilonu ministerstva komunikací a informačních technologií jsme se setkali s inženýrem Támirem, ředitelem digitální transformace na ministerstvu, který v exkluzivním rozhovoru pro Rebuildsyria.cz uvedl:
„Vítejte v pavilonu ministerstva komunikací a informačních technologií na veletrhu HiTech 2026. Tento veletrh je cennou příležitostí pro společnosti působící v oblasti informačních a komunikačních technologií, aby se spojily se zákazníky a veřejným sektorem. Je také platformou pro začínající technologické společnosti, na níž mohou prezentovat své produkty a řešení. Úloha ministerstva je regulační a dohledová, tudíž neposkytuje služby přímo. Spíše řídí a dohlíží na subjekty, které služby poskytují. Zmínit můžeme například Syrskou telekomunikační společnost poskytující telefonní a internetové služby nebo Národní úřad pro informační technologie, který poskytuje služby týkající se digitální informační infrastruktury, včetně Národního datového centra, cloud computingu, digitálních podpisů či informační bezpečnosti. Ministerstvo hraje dozorčí, plánovací, politickou a standardizační roli. Úlohou ministerstva je být sponzorem této konference, náš pavilon nenabízí služby. Ministerstvo je správním orgánem a pracujeme na vládních žádostech týkajících se digitální transformace. Pracujeme na přípravě národního strategického plánu digitální transformace a koordinaci úsilí mezi syrskými veřejnými subjekty a ministerstvy. Usilujeme o pozvednutí telekomunikační a informační infrastruktury. Stran zlepšení infrastruktury pracujeme na projektu „Silk Link“, jde o páteřní sítě z optických vláken v Sýrii. Ministr komunikací o tomto projektu diskutoval a vysvětloval jej v mediálních vystoupeních, včetně záležitostí týkajících se podpisu dohod a fází dohody se saúdskoarabskou společností SPC. Cílem je vybudovat síť z optických vláken, která protne Sýrii a propojí ji se sousedními zeměmi. Ze Sýrie se tak stane tranzitní koridor pro optická vlákna namísto využívání moří, a tím se navýší dostupnost internetu v celé zemi. Projekt má několik etap, jak bylo mnohokrát řečeno. Vyžaduje svůj čas a nelze jej realizovat za den na den. U infrastrukturních projektů nejde o to záplatovat akutní problémy, ale spíše jde o strategické projekty realizované v jistých časových harmonogramech. Pokud nedojde k něčemu nečekanému, bude komunikační infrastruktura během příštích pěti let připravena a Sýrie vybuduje kvalitní komunikaci na regionální úrovní, jak si to syrský lid zaslouží. Mnoho syrských oblastí čelí ohrožení mobilních a pevných telefonních sítí, nemluvě o krádežích a sabotážích měděných a optických kabelů a obtížích s jejich výměnou. To vše jsou výzvy, kterým čelí ministerstvo komunikací a jeho přidružené orgány. Aktuálně nemůžeme dělat nic jiného, než zajistit, aby se služba zlepšovala. Koneckonců jsme také občané a těmito problémy trpíme stejně jako ostatní. Ministr, jeho asistenti i generální ředitelé si stěžují na špatné služby a prohlašují, že je musíme zlepšit. Věci nezůstanou, tak jak jsou. Navrhují se projekty s cílem udržitelného strategického rozvoje a zavádějí se různá nápravná řešení. Na jakoukoli závadu, o které víme, okamžitě reagujeme, aby bylo vše napraveno podle možností a tím nejlepším možným způsobem.“
V době, kdy se digitální transformace celosvětově zrychluje, dokazuje veletrh HiTech 2026, že Sýrie nechce stát mimo tento trend, ale naopak se stabilně posouvá vstříc lepší budoucnosti. Veletržní haly nebyly jen o zajímavých pavilonech, ale byly živoucími příklady ambiciózní národní vize kladoucí občana na první místo s cílem zjednodušit procedury prostřednictvím kvalitních projektů, jako je dobrovolnická platforma „Budovatelé“, automatizace dopravních služeb či strategický projekt „Silk Link“ pro optickou síť. Navzdory velkým výzvám, kterým čelí telekomunikační sektor, od krádeží a sabotáží infrastruktury až po rostoucí tlak na sítě, data a náročné projekty, je zřejmé, že Sýrie má vůli a schopnost tyto překážky překonat.
Investice ministerstva komunikací do Národního datového centra a cloud computingu spolu s mezinárodními partnerstvími pro vybudování průřezové optické sítě pokládají základy impozantní digitální infrastruktury, která bude mít pozitivní dopad na kvalitu života lidí a služeb jim poskytovaných. Je povzbudivým signálem, že si stávající problémy uvědomují i ti, kteří mají tento sektor takříkajíc na starost. Zcela veřejně byly uznány nedostatky a nastíněny plány usilovné práce na jejich vyřešení. Sýrie se na cestě digitální transformace nepochybně opozdila, nyní má ale skvělou příležitost vykročit kupředu a poučit se ze zkušeností i chyb ostatních.
V tomto ohledu je třeba podtrhnout význam veletrhu „HiTech“ jakožto každoroční platformy, na níž se setkává energie mladých lidí s globálním know-how a kde Sýrie aktivně sní o zářivé digitální budoucnosti s dostupnými službami, zjednodušenými postupy a spolehlivou komunikací.
Naděje, že se dění na veletrhu brzy promění v živou realitu a že nová Sýrie vybudovaná na základech technologií a inovací, se jednoho dne stane vzorem k nápodobě minimálně na regionální úrovni, není nedostižným přáním. Se znalostmi a vůlí, s partnerstvím mezi státním a soukromým sektorem a s uvědomělou a ambiciózní mládeží může Sýrie napsat novou budoucnost, a to nejen v oblasti komunikací, ale v podstatě ve všech myslitelných odvětvích.
Reportáž pořídil náš damašský korespondent Júnus an-Násir.
معرض هايتك٢٠٢٦ : حضور لافت للوزارات و عنوانها الأبرز تبسيط الاجراءات
دمشق – يونس أحمد الناصر
برعاية وزارة الاتصالات وتقانة المعلومات، افتتحت في مدينة المعارض بدمشق فعاليات معرض تكنولوجيا المعلومات والاتصالات “HiTech Syria 2026”.
وشهد حفل الافتتاح حضور كل من معالي وزير الاتصالات وتقانة المعلومات السيد عبد السلام هيكل و وزير التنمية الإدارية السيد محمد حسان السكاف و وزير النقل الدكتور يعرب بدر و محافظ دمشق السيد ماهر مروان إدلبي و مدير المؤسسة السورية للمعارض والأسواق الدولية السيد محمد حمزة إلى جانب عدد من السفراء وممثلي البعثات الدبلوماسية.
ويشهد المعرض مشاركة واسعة ومتنوعة من الشركات المحلية والدولية العاملة في مجالات الاتصالات، والتقانة، والحلول الرقمية، في إطار تعزيز جهود التحول الرقمي ودعم بيئة الاستثمار التكنولوجي في سوريا.
و في جولة لنا على أجنحة المعرض قمنا بزيارة جناح وزارة النقل السورية و التقينا مع المهندس عبدالله الدالي من مديرية المعلوماتية الذي قال بتصريح خاص لموقع إعادة إعمار سورية التشيكي :
وزارة النقل السورية من أولى الوزارات التي بدأت بأعمال الأتمتة بموضوع تقديم الخدمات فقد بدأت بمواضيع تخص مديريات النقل و قامت بأتمتة العمل و تحويله من العمل الورقي إلى الحاسوبي أو الالكتروني منذ عام 2003 , فكانت بذلك من أوائل الوزارات التي عملت على (رقمنة ) العمليات و نحن أصبحنا بعصر التحول الرقمي (إن صح التعبير ) و إيمانا من الوزارة و حرصها على أهمية التحول الرقمي غي تسهيل الخدمات فوزارة النقل سباقة و حريصة على المشاركة بأي معرض يتعلق بالأتمتة و التحول الرقمي, و نحن كوزارة لم نعد نكتفي بموضوع الأتمتة فقط و أصبح طموحنا التحول من الأتمتة إلى التحول الرقمي و تقديم الخدمة للمواطن (عن بعد) دون أن يتكلف عناء الحضور إلى مديريات الوزارة و استخراج الأوراق و قد فعلنا عمليات الدفع الالكتروني في كافة معاملات التي تجري في مديريات النقل
و مشاريعنا المستقبلية كما قلت سابقا بأننا قمنا بعملية أتمتة حيث قمنا بأتمتة إجازات السوق بالكامل و حتى الفحص النظري أصبح مؤتمتا بشكل كامل و الرؤية المستقبلية هي تحويل التسجيل على إجازات السوق أن يصبح عبر منصة يسجل عليها المواطن و يقوم بإجراء الفحوص الطبية اللازمة عن أطباء مختصين و معتمدين و هذه التقارير الطبية تصل عبر المنصة بشكل آلي
و يدفع الرسوم عن بعد و بعد أن ينجز الفحص يمكن أن تتحول وثائقه بشكل الكنروني للجهة التي ستقوم بإصدار البطاقة ( إجازة السوق ) و نخفف عليه عبء التنقلات و الحضور المادي و سيكون لدينا كثيرا من إجراءات التبسيط و التخفيف من المعاناة و من الكلفة و نحن نعمل اليوم علة كثير من الخدمات التي تجري في مديريات النقل و الازدحام الحاصل بأن نقوم بتقديمها عن بعد من خلال منصات لهذا الغرض و طموحنا و رؤيتنا بتقديم أفضل الخدمات للمواطن .
في جناح وزارة التنمية الإدارية التقينا مع المهندس همام اليغشي مدير منصة (بناة ) بوزارة التنمية الإدارية الذي قال بتصريح خاص لموقع إعادة إعمار سورية التشيكي:
معرض هايتك هو فرصة لنقدم مشروع ( بناة ) الذي عملت عليه مديرية التقانة و التحول الرقمي بوزارة التنمية الادارية , فمشروع بناة هو المشروع الأول الذي يربط المتطوعين بالقطاع الحكومي من خلال بوابة بناة و هي بوابة الكترونية لتربط المتطوعين الباحثين عن أثر و راغبين بالحصول على فرصة تطوعية مع القطاع الحكومي
يقوم الشخص بالدخول إلى تطبيق بناة و يستعرض الفرص الموجودة داخل التطبيق و يختار الفرصة المناسبة له و لمجال دراسته بالوقت الذي يناسبه فيقوم بقراءة الفرصة التي تناسبه و يقوم بالانضمام و مجرد انضمامه للفرصة ستذهب الرغبة إلى الجهة الحكومية الطالبة لهذه الفرصة فيقومون بقراءة المتطوعين الراغبين بهذه الفرصة و يختارون المتطوعين الأنسب و يبدأ المتطوع بتنفيذ هذه المهمة وبنهاية أداء المهمة سيحصل المتطوع على شهادة الكترونية مصدقة من وزارة التنمية الادارية تثبت أنه كان متطوعا مع القطاع الحكومي الأمر الذي يؤهله للدخول إلى سوق العمل
و هذا التطبيق معتمد من وزارة التنمية الادارية و هو أحد مشاريع الوزارة
و مشاركتنا في معرض هايتك 2026 تأتي ضمن توجه الوزارة لتقديم نموذج حي لتبسيط الإجراءات بعيداً عن النظريات.
و في جناح وزارة وزارة الاتصالات بمعرض هايتك التقينا مع المهندس تامر تامر – مدير التحول الرقمي بوزارة الاتصالات و تقانة المعلومات , الذي قال بتصريح خاص لموقع إعادة إعمار سورية التشيكي :
بداية نرحب بكم في جناح وزارة الاتصالات و تقانة المعلومات بمعرض هيتك 2026 و هذا المعرض هو فرصة حقيقية لتلاقي الشركات العاملة بمجال تكنولوجيا المعلومات و الاتصالات مع الزبائن و القطاع العام و هي أيضا فرصة لعرض الشركات الناشئة التقنية و منتجاتها و الحلول التي تقدمها , و دور وزارة الاتصالات هو دور تنظيمي و إشرافي و الوزارة ليست جهة تقدم خدمات إنما الوزارة (تدير ) و تتبع لها (جهات) هي التي تقوم بتقديم الخدمات مثل الشركة السورية للاتصالات التي تقدم خدمات الهاتف و الانترنيت و الهيئة الوطنية لخدمات تقانة المعلومات التي تقدم خدمات البنية التحتية المعلوماتية الرقمية مركز المعطيات الوطني ( ناشونال داتا سنتر) و الحوسبة السحابية ( كلاود كومبيونغ) و( التوقيع الرقمي) و (أمن المعلومات ) و هذا هو الموجود بالهيئة الوطنية
الوزارة كما قلنا تقوم بدور الاشراف و التخطيط ووضع السياسات و المعايير و دور الوزارة هو رعاية هذا المؤتمر و جناح الوزارة في معرض هايتك لا يعرض خدمات فكما قلنا الوزارة جهة إدارية و نحن نعمل على التطبيقات الحكومية بموضوع التحول الرقمي و نحن نعمل على إعداد خطة استراتيجية وطنية للتحول الرقمي و تنسيق و توحيد الجهود بين الجهات العامة والوزارات في الدولة.
بطبيعة الحال يمكن أن نقول بأن خدمة الاتصالات و الانترنيت هي سيئة و ليس كما يطمح المواطن كما تصرح الوزارة دائما ووزارة الاتصالات تسعى دائما لتقديم أفضل خدمة للانترنيت و الهاتف و الاتصالات موجودة على الاطلاق بمعنى ( أفضل خدمة متوفرة يستحقها الشعب السوري ) وهذا هو هدف الوزارة و هو هدف طموح و لكن قابل للتحقيق و القياس و نحن نسعى لهذا الهدف
و الوزارة تسعى لتحسين البنية التحتية للاتصالات و تكنولوجيا المعلومات
فمن ناحية تحسين البنية التحتية تعمل الوزارة على مشروع ( سلك لينك ) و هو مشروع الشبكة الفقارية للألياف الضوئية في سورية و هذا المشروع الذي تكلم وشرح عنه السيد وزير الاتصالات باللقاءات التي ظهرت للإعلام و توقيع هذه الاتفاقيات و مراحل الاتفاق على هذا المشروع مع شركة (اس بي سي) السعودية
لبناء شبكة الألياف الضوئية التي تعبر سورية و تربط بين سورية و دول الجوار و سورية تكون ممر عبور للألياف الضوئية عوضا عن البحار و تقليل زمن التأخير للوصول للانترنيت عبر سورية .
و هذا المشروع له مراحل وتم الشرح عنه كثيرا و هو مشروع كبير و يحتاج للزمن و لا يمكن أن يتم (بيوم و ليلة) , فمشاريع البنية التحتية ليست مشاريع ( ترقيعية و تصحيحية ) إنما هي مشاريع استراتيجية و ضمن المدد الزمنية اللازمة لها و إذا لم تحدث( قوة قاهرة ) فخلال الخمسة سنوات القادمة ستكون البنية التحتية للاتصالات جاهزة و أوصلت سورية لمكان تستطيع من خلاله أن تبني اتصالات ذات جودة عالية كما يليق بالشعب السوري و كما هي موجودة بالمنطقة , فتحسين الاتصالات ليس بالابراج أو المقاسم أو ما نسميه ( الحنفيات ) و علينا تكبير ( الخزان ) حتى نستطيع زيادة عدد الحنفيات لتغذي المستخدمين و الذين زاد عددهم بعد التحرير بشكل أكيد فكثير من المناطق السورية زاد فيها الضغط على الشبكة الخليوية و الهاتفية الأرضية ناهيك عن عمليات سرقة و تخريب الكابلات النحاسية و الكابلات الضوئية و صعوبة تعويضها و كلها تحديات تواجهها وزارة الاتصالات و الجهات التابعة لها و لكننا لا نستطيع في ظل هذه الظروف إلا أن الخدمة تسير نحو التحسن .
و نحن بالنهاية مواطنين و نعاني من هذه المشاكل و السيد الوزير و المعاونين و المدراء العامين كلهم يقولون بأنهم يعانون من سوء الخدمة و علينا جميعا تحسين الخدمة و لن تبقى بالشكل الحالي و المشاريع المطروحة بهدف التحسين الاستراتيجي المستدام و الحلول الترقيعية و التصحيحية تتم أيضا و أي عطل نعلم به تتم الاستجابة الفورية لاصلاحه وفق الامكانات و بأفضل طريقة ممكنة .
بقي أن نقول : في زمن تتسارع فيه وتيرة التحول الرقمي عالمياً، يثبت معرض “هايتك 2026” أن سوريا ليست خارج هذا السباق، بل تسير بخطى ثابتة نحو المستقبل.
فما شاهدناه في أروقة المعرض لم يكن مجرد أجنحة تقنية، بل نماذج حية لرؤية وطنية طموحة تضع المواطن في قلب الاهتمام، وتعمل على تبسيط الإجراءات وتخفيف الأعباء، من خلال مشاريع نوعية مثل منصة “بناة” للتطوع، وأتمتة خدمات النقل، ومشروع “سلك لينك” الاستراتيجي لشبكة الألياف الضوئية.
ورغم التحديات الكبيرة التي يواجهها قطاع الاتصالات، من سرقة وتخريب للبنية التحتية إلى تزايد الضغط على الشبكات، فإن الأرقام والمشاريع التي استعرضها المسؤولون تؤكد أن سوريا تمتلك الإرادة والقدرة على تجاوز هذه العقبات.
إن استثمارات وزارة الاتصالات في مركز المعطيات الوطني والحوسبة السحابية، إلى جانب الشراكات الدولية لبناء شبكة ألياف ضوئية عابرة، تضع حجر الأساس لبنية تحتية رقمية متينة، ستنعكس إيجاباً على جودة الحياة والخدمات.
إن ما يبعث على التفاؤل حقاً هو الإدراك الواعي للتحديات من قبل القائمين على القطاع، والإقرار العلني بوجود قصور، مع العمل الدؤوب والمخطط لحله.
سوريا التي تأتي متأخرة نسبياً في سباق التحول الرقمي، لديها فرصة ذهبية للقفز إلى مراحل متقدمة، مستفيدة من دروس الآخرين وخبراتهم.
وفي هذا السياق، تبرز أهمية “هايتك” كمنصة سنوية تلتقي فيها الطاقات الشبابية مع الخبرات العالمية، وتحلم فيها سوريا بمستقبل رقمي مشرق، حيث الخدمات متاحة، والإجراءات مبسطة، والاتصالات موثوقة.
وفي الختام، يبقى الأمل كبيراً بأن ما بدأ اليوم في أروقة المعرض سيتحول قريباً إلى واقع معاش، وأن سوريا الجديدة، التي تعيد بناء نفسها على أسس التكنولوجيا والابتكار، ستكون يوماً ما نموذجاً يُحتذى به في التحول الرقمي على مستوى المنطقة.
فبالعلم والإرادة، وبالشراكة بين القطاعين العام والخاص، وبالشباب الواعي الطموح، يمكن لسوريا أن تعيد كتابة مستقبلها، ليس فقط في مجال الاتصالات، بل في كل قطاعات الحياة .
