Pozitivní syrsko-české vztahy trvají nepřetržitě po dlouhá desetiletí. Česká republika si na rozdíl od většiny zemí EU po celou dobu války udržovala plnou diplomatickou přítomnost v Damašku, a i nadále zdůrazňuje zájem o zachování tohoto zastoupení. Česká republika v minulosti přispívala k syrskému průmyslu výstavbou ropných rafinérií, elektráren a továren. Češi také poskytují humanitární pomoc a realizují rozvojové projekty, zejména v oblasti vodohospodářství a zdravotnictví. Česká republika podepsala dohodu o spolupráci se syrskými úřady v oblasti dodávek pitné vody a české firmy projevují zájem o ekonomické příležitosti a podílení se na obnově Sýrie.
Dnešní rozhovor jsme vedli s inženýrem Ahmadem Darwíšem, generálním ředitelem Správy pitné vody a hygieny Damašku a jeho okolí, který nedávno navštívil Českou republiku. Vřele nás přivítal ve své kanceláři. Darwíš řekl: „Mír, milosrdenství a požehnání Boží s vámi. Delegace Správy pitné vody a hygieny Damašku a jeho okolí uskutečnila pracovní návštěvu České republiky. Prahu jsme navštívili v rámci projektů a grantů poskytovaných Českou republikou na podporu syrského lidu, zejména na podporu Správy pitné vody při vybavování úpraven vody. Návštěva byla, díky Bohu, úspěšná a dojem z České republiky je dobrý. Naši bratři v České republice k nám byli přátelští a spolupracující. Doufáme v blízké budoucnosti ve vzájemné návštěvy.“
Generální ředitel Darwíš i přes svou evidentní zaneprázdněnost ochotně odpověděl na naše následující otázky.
Pane inženýre, jaké byly hlavní cíle Vaší pracovní cesty do České republiky? Jak tato návštěva přispěje k rozvoji vodohospodářského sektoru v Damašku a jeho okolí?
Naší návštěvou České republiky jsme sledovali více cílů. Zaprvé jsme chtěli Čechům poděkovat za to, že v průběhu let stáli při syrském lidu, zejména za jejich podporu odvětví vody a její úpravy. Druhým cílem bylo navštívit továrny a společnosti, které vyrábějí úpravny vody, a seznámit se s nejnovějšími technologiemi v této oblasti, abychom je mohli v Sýrii implementovat. Navštívili jsme také české ministerstvo zahraničních věcí, abychom projednali nadcházející projekty a granty, stejně jako některé připomínky a pozměňovací návrhy k nim.
Během Vaší návštěvy jste se seznámili s českými technologiemi čištění vody. Které technologie upoutaly nejvíc Vaši pozornost a které by mohly být aplikovány v Sýrii?
Seznámili jsme se s technologiemi průmyslové úpravy vody a úpravy pitné vody, a dokonce jsme navštívili i laboratoře pro analýzu kvality vody. Pokud jde o průmyslovou úpravu vody, byla velmi pokročilá v odstraňování železa a manganu z vody. Navštívili jsme také výrobní závody pro odsolovací stanice vody ve všech jejich fázích a měli možnost vidět, jak jsou prováděny. Jedná se o velmi moderní technologie. Kromě toho existují i laboratoře světové úrovně pro testování kvality vody. To vše lze v Sýrii realizovat díky technické a finanční podpoře poskytované Českou republikou.
Jak hodnotíte grant poskytnutý českou vládou, který zahrnoval čistírny využívající iontovou výměnu? Jaký je jeho dopad na kvalitu vody v cílových oblastech damašského venkova?
Jde o velmi kvalitní grant zaměřený na kvalitu i kvantitu vody. Je určen pro obce, jejichž vodní zdroje jsou v současné době nevhodné k pití. V rámci tohoto grantu navrhujeme a vybavujeme čerpací stanice a studny pro čerpání vody do těchto stanic k úpravě. Vyčištěná voda je poté distribuována lidem jako pitná voda. Jde o úspěšný projekt a uspokojuje potřeby oblastí, kde pitná voda chybí. S podporou české vlády připravujeme přibližně dvě místa ročně. V loňském roce to byly lokality v Jaldě a Adře a předtím v Dúmě a Šabá. Letos, v roce 2026, budeme mít opět dvě lokality. Předložili jsme seznam šesti lokalit s jejich potřebami a zatím je dohodnuto jedno místo. V současné době jednáme o výběru druhého místa.
Jakým technickým a logistickým výzvám v současnosti čelí Správa pitné vody a hygieny Damašku a jeho venkova a jak je může spolupráce s českou stranou pomoci řešit?
Předložili jsme české straně mimořádně rozsáhlý seznam potřeb. Samozřejmě, neexistuje jediný dárce, který by nám s tím mohl pomoci kompletně, ale předkládáme ho všem, s kým jednáme. Každý si pak může vybrat podle svých možností na úrovni vrtů, zařízení, strojů, mechanismů, údržby vybavení solárních panelů, a dokonce i úpravy kvality vody. To vše jsou výzvy, kterým čelíme. Podělili jsme s o ně s podporovateli, včetně Čechů, a v příštím roce nám jsou slíbena dvě podpůrná místa.
Jaké jsou nejvýznamnější potřeby vodohospodářského sektoru v Damašku, s kterými jste seznámili českou stranu během setkání na ministerstvu zahraničních věcí? A jakou očekáváte českou reakci?
Schůzka na českém ministerstvu zahraničních věcí byla skvělá. Šlo možná o vůbec první setkání mezi syrskou vládní agenturou zabývající se vodou a českým ministerstvem zahraničních věcí. Setkali jsme se s představiteli odboru pro Blízký východ a severní Afriku a bylo to plodné a konstruktivní setkání. Diskutovali jsme o starých grantech a našich současných potřebách. Seznámili jsme českou stranu se zmíněnými šesti lokalitami, ze kterých jsme vybrali dvě. Jedna z nich již je schválená a druhá je v jednání. Došlo k několika změnám v rámci grantu a způsobu jeho vyplácení. Naše setkání bylo plodné a slibné, dá-li Bůh.
Navštívili jste také Pražské vodovody a kanalizace. Jaké jste si odnesli poznatky z jejich zkušeností se správou vodáren?
Setkali jsme se s vedením společnosti a seznámili se s mechanismem distribuce a hospodaření s vodou v Praze, který je pokročilý a moderní, a také s mechanismem čištění říční vody. Ten v damašské vodárně k dispozici není, protože naším zdrojem vody je pramen Ajn al-Fídža, který je vhodný k pití. V Praze však řeka potřebuje úpravu. Seznámili jsme se kompletně s fázemi čištění říční vody a konstatovali jsme, že technologie v této oblasti jsou na vysoké, moderní a pokročilé úrovni a lze je v Sýrii implementovat na místech, která takovou úpravu potřebují.
Jak vidíte budoucnost bilaterální spolupráce se specializovanými českými subjekty po této návštěvě? Plánují se nějaké společné projekty?
Na okraj naší návštěvy jsme navštívili Hospodářskou komoru České republiky. Chtěli jsme ujistit české firmy, že situace v Sýrii je, díky Bohu, stabilní, zejména po zrušení protisyrských sankcí. Nyní mohou bez obavy přijet, investovat a otevřít své firmy v Sýrii. Český průmysl je vyspělý a je u nás vítán. Setkali jsme se s viceprezidentem Hospodářské komory a vedoucím oddělení zahraničních vztahů a velmi jsme je povzbuzovali k návštěvě Sýrie a prozkoumání obchodních příležitostí. Pozvali jsme je k účasti na veletrzích v Damašku, aby zde předvedli své produkty, seznámili se se syrskou realitou a začali v Sýrii investovat. Investiční klima se v zemi stalo příznivým. Všichni čeští průmyslníci a obchodníci jsou vítáni se svým vysoce vyspělým průmyslem a sofistikovanými technologiemi, které mohou Sýrii pomoci s obnovou a dosažením udržitelnosti.
Jaký očekáváte přínos pro obyvatele Damašku a jeho okolí z výsledků Vaší návštěvy a posílení spolupráce s Českou republikou v oblasti vodohospodářských technologií?
Přímé výsledky představují granty, které jsou poskytovány každoročně. Letos máme dvě lokality, které budou realizovány s grantem a plánujeme jejich výstavbu s cílem zajistit čistírny odpadních vod. Pokud jde o nepřímé přínosy, doufáme, že se rozšíří na celou Sýrii. Ujistili jsme českou vládu a lidi na českém ministerstvu zahraničí ohledně reality Sýrie, zlepšení situace a zrušení protisyrských sankcí. To otevírá dveře konkurenci a vstupu firem s dobrou pověstí a špičkovými technologiemi, které budou uvedeny na trh, což se pozitivně dotkne všech Syřanů.
Jak Správa vyvažuje závislost na vnější podpoře a budování místních kapacit v oblasti technologií čištění vody?
Sestavujeme seznam priorit a potřeb a pracujeme na nich s ohledem na náš rozpočet a to, co mohou poskytnout dárci. Vždy se snažíme opírat o místní odborníky. Pokud se něčeho nedostává, ať už se jedná o školení nebo nedostupné moderní technologie, žádáme o podporu dárce nebo mezinárodní organizace.
Chtěl byste na závěr něco vzkázat českým partnerům?
Mluvili jsme s nimi tváří v tvář, ať už na ministerstvu zahraničních věcí nebo na vodohospodářském úřadu. Poděkovali jsme jim za jejich podporu. Doufáme, že s námi budou vždy podporovat syrský lid a že budoucnost bude pro všechny lepší.
Pana Darwíše vyzpovídal a článek připravil náš damašský korespondent Júnus an-Násir.
زيارة المهندس أحمد درويش مدير عام مؤسسة مياه دمشق وريفها: التشيكيين كانوا ودودين و متعاونين
دمشق – يونس أحمد الناصر
العلاقات السورية التشيكية إيجابية ومستمرة منذ عقود، حيث حافظت التشيك على وجودها الدبلوماسي الكامل في دمشق طوال سنوات الحرب، على عكس معظم دول الاتحاد الأوروبي, و تُعتبر هذه العلاقات تاريخية، إذ ساهمت التشيك سابقاً في التصنيع السوري عبر بناء مصافي النفط ومحطات الطاقة والمصانع, و تؤكد التشيك باستمرار حرصها على الحفاظ على التمثيل الدبلوماسي في دمشق, كما تُقدم التشيك مساعدات إنسانية وتنفذ مشاريع تنموية، خاصة في مجالي المياه والصحة, وقد وقعت بروتوكولات تعاون مع الجهات السورية لتوفير مياه الشرب, كما تظهر الشركات التشيكية اهتماماً بالفرص الاقتصادية وإعادة الإعمار في سوريا.
حوارنا اليوم مع المهندس أحمد درويش مدير عام مؤسسة مياه دمشق وريفها و الذي زار مؤخرا جمهورية التشيك الذي استقبلنا في مكتبه بالترحاب و حول هذه الزيارة قال السيد درويش : السلام عليكم و رحمة الله و بركاته , لقد قام وفد من مؤسسة مياه الشرب و الصرف الصحي في دمشق وريفها بزيارة عمل إلى جمهورية التشيك , و زرنا العاصمة براغ على هامش المشاريع أو المنح المقدمة من الجمهورية التشيكية لدعم الشعب السوري , وخصوصا دعم مؤسسة مياه الشرب في تجهيز محطات معالجة المياه و قد كانت الزيارة و الحمدلله ناجحة و الانطباع جيد عن جمهورية التشيك و الأخوة في جمهورية التشيك كانوا معنا ودودين و متعاونين و نأمل بزيارات متبادلة بالقريب العاجل .
و قد أجاب السيد المدير العام على أسئلتنا التالية رغم انشغاله الواضح .
السؤال الأول : مهندس أحمد , ما هي الأهداف الرئيسية لزيارة العمل إلى جمهورية التشيك، وكيف تساهم في تطوير قطاع المياه في دمشق وريفها؟
الجواب : كان لدينا أكثر من هدف لزيارة جمهورية التشيك , و بداية نشكرهم على وقوفهم مع الشعب السوري على مدار سنوات و خصوصا دعم قطاع المياه و معالجة المياه , و الهدف الثاني كان زيارة المعامل و الشركات التي تقوم بتصنيع محطات معالجة المياه و الاطلاع على أحدث التقنيات في هذا المجال لعكسها في الداخل السوري و زيارة لوزارة الخارجية التشيكية لمناقشة المشاريع و المنح القادمة و بعض الملاحظات و التعديلات عليها .
السؤال الثاني : خلال زيارتكم، اطلعتم على التقنيات التشيكية في تنقية المياه، ما هي أبرز التقنيات التي لفتت انتباهكم ويمكن تطبيقها في مؤسستكم؟
الجواب: لقد اطلعنا على تقنيات تخص معالجة المياه الصناعية و معالجة مياه الشرب و حتى مخابر تحليل نوعية المياه , و بالنسبة لمعالجة المياه الصناعية كانت متطورة جدا لتخليص المياه من الحديد و المنغنيز كما اطلعنا على معامل تصنيع محطات تحلية المياه بكل مراحلها و كيف تتم و هي تقنيات حديثة جدا بالاضافة إلى المخابر المتطورة على مستوى العالم لاختبار نوعية المياه و كل هذه يمكن أن تطبق في سورية من خلال الدعم التقني و المالي المقدم من الجمهورية التشيكية .
السؤال الثالث: كيف يمكن تقييم المنحة المقدمة من الحكومة التشيكية التي تضمنت محطات تنقية بنظام التبادل الشاردي، وما تأثيرها على نوعية المياه في المناطق المستهدفة بريف دمشق؟
الجواب: هي منحة نوعية تستهدف نوعية المياه و كميتها و تستهدف المجتمعات التي تحوي مصادر مياه و لكنها غير صالحة للشرب و نقوم نحن عن طريق هذه المنحة بتصميم محطات و تجهيز آبار لضخ المياه إلى هذه المحطات لمعالجتها و تصديرها و إرسالها للناس صالحة للشرب و هي منح ذات هدف ناجح و يلبي الاحتياج في المناطق التي لا تحوي مياه صالحة للشرب أو غير صالحة للشرب و بعد معالجتها تصبح صالحة للشرب في هذه المناطق , وطبعا نحن سنويا تقريبا نجهز موقعين بدعم من الحكومة التشيكية و الموقعين السابقين في السنة الماضية كانا في يلدا و عدرا و قبلها في دوما و شبعا و هذه السنة 2026 سيكون لدينا موقعين و أرسلنا قائمة احتياج في ستة مواقع و تم التوافق على موقع واحد و نحن حاليا نتناقش لتحد الموقع الثاني
السؤال الرابع: ما هي أبرز التحديات التقنية واللوجستية التي تواجهها مؤسسة مياه دمشق حاليًا، وكيف يمكن للتعاون مع الجانب التشيكي المساعدة في معالجتها؟
الجواب : نحن عرضنا على الجانب التشيكي قائمة الاحتياجات و هي قائمة ضخمة و كبيرة و الأكيد لا يوجد جهة مانحة واحدة يمكن أن تساعدنا بها , و لكننا نطرحها على الجميع , وكل منهم يختار حسب استطاعته و الاحتياجات على مستوى الآبار و المعدات و الآلاات والآليات و صيانة الشبكات و تجهيز منظومات الطاقة الشمسية وحتى معالجة نوعية المياه , كل هذه تحديات تواجه المؤسسة و نحن شاركناها مع الداعمين و منهم الجمهورية التشيكية و نحن موعودين بموقعين للدعم في السنة القادمة.
السؤال الخامس: خلال اجتماعكم في وزارة الخارجية التشيكية، ما هي أبرز الاحتياجات التي تم طرحها لدعم قطاع المياه في دمشق، وما هي الاستجابة التشيكية المتوقعة؟
الجواب: كان اجتماعنا بوزارة الخارجية التشيكية رائع , و ربما أول اجتماع يتم بين جهة حكومية سورية تخص المياه مع الخارجية التشيكية و اجتمعنا مع إدارة الشرق الأوسط و شمال أفريقية و كان اجتماعاً مثمراً و بناءاً و ناقشنا خلاله المنح القديمة و احتياجنا الحالي و عرضنا ستة مواقع لاختيار موقعين و تم اعتماد أحدهما و الآخر قيد المناقشة و بعض التعديلات على المنحة و طريقة صرفها و بالنتيجة كان اجتماعنا معهم مثمر و مبشر إن شاء الله .
السؤال السادس: زيارتكم لمؤسسة المياه والصرف الصحي في براغ، ما هي أبرز الدروس المستفادة من تجربتهم في إدارة محطات المياه؟
الجواب : لقد اجتمعنا مع إدارة مؤسسة مياه الشرب و اطلعنا على آلية توزيع المياه و إدارتها في براغ و هي آلية متطورة و حديثة و آلية تنقية مياه النهر, و هذه غير متوفرة في مؤسسة مياه دمشق كون لدينا المياه مصدرها الرئيسي نبع مياه عين الفيجة و هو نبع صالح للشرب أما هناك فالنهر بحاجة للمعالجة و اطلعنا على مراحل تنقية مياه النهر بشكل كامل و لاحظنا أن التقنيات عالية و حديثة و متطورة في هذا المجال و يمكن تنفيذها في سورية في الأماكن التي تحتاج لمعالجات مثل هذه المعالجة .
السؤال السابع: كيف ترون مستقبل التعاون الثنائي بين المؤسسة والجهات التشيكية المتخصصة بعد هذه الزيارة، وهل هناك مشاريع مشتركة قيد التخطيط؟
الجواب : على هامش زيارتنا قمنا بزيارة غرفة التجارة التشيكية و كان هدفنا من الزيارة نرسل برسالة طمأنة للشركات التشيكية بأن الوضع في سورية مستقر و الحمدلله و خصوصا بعد إزالة العقوبات عن الشعب و الحكومة السورية و أصبح بإمكانهم القدوم و الاستثمار و فتح شركاتهم في سورية,
خصوصا بأن الصناعة التشيكية متطورة و مرحب بها , و كان اجتماعنا مع نائب رئيس غرفة التجارة و مسؤول العلاقات الخارجية و تشجعوا كثيرا لزيارة سورية و يفتحوا آفاق العمل , و قمنا بدعوتهم للمشاركة في المعارض التي تفتتح في مدينة المعارض ليقوموا بعرض منتجاتهم و يكونوا فكرة عن الواقع السوري و يبدأوا الاستثمار في سورية خصوصا و إن بيئة الاستثمار باتت جيدة و جميع الصناعيين و التجار التشيكيين مرحب بهم و صناعتهم متطورة جدا بتقنيات عالية يمكن أن تساعد سورية بالنهوض و الاستدامة .
السؤال الثامن : ما هي الفوائد المتوقعة للمواطنين في دمشق وريفها من نتائج هذه الزيارة وتعزيز التعاون مع التشيك في مجال تقنيات المياه؟
الجواب : النتائج المباشرة تتمثل بالمنح التي تقدم سنويا و هذه السنة لدينا موقعين سيتم تنفيذهم بمنحة و تتم دراستهم لتقديم محطات معالجة , أما الفوائد غير المباشرة نرجو أن تعم كل سورية و نحنا بعثنا في وزارة الخارجية التشيكية رسالة إطمئنان للحكومة و الشعب التشيكي عن واقع سورية و تحسن الوضع و إزالة العقوبات عن الشعب السوري و هذا يفتح بابا للمنافسة و دخول شركات ذات سمعة حسنة و تقنيات عالية تطرح في السوق تنعكس خيرا على كل السوريين .
السؤال التاسع : كيف توازن المؤسسة بين الاعتماد على الدعم الخارجي وبناء القدرات المحلية في مجال تقنيات تنقية المياه؟
الجواب : نحن نقوم بوضع قائمة أولويات و احتياجات و نعمل على أساسها بناء على موازنتنا و ما تستطيع أن تقدمه الجهات المانحة و دائما نحن نبني على الخبرات المحلية و نطلب الدعم من الجهات المانحة أو الدولية في حال العجز سواء في حال التدريبات أو تقنيات حديثة غير متوفرة .
السؤال العاشر: كلمة أخيرة تود توجيهها للشركاء التشيكيين .
الجواب : كلمتنا وجهناها لهم وجها لوجه سواء في وزارة الخارجية أو مؤسسة المياه شاكرين لهم على دعمهم و نتمنى أن يكونوا دائما معنا لدعم الشعب السوري و نرجو أن يكون القادم أفضل للجميع .
